Viêm tiểu phế quản là một loại bệnh chỉ xảy ra ở trẻ dưới 2 tuổi, nhất là trẻ từ 2 – 6 tháng tuổi.

           Biểu hiện của bệnh khởi đầu bằng triệu chứng sốt, ho, sổ mũi. Một hai ngày sau bé thở khò khè, thở nhanh, quấy khóc và bú kém.

1. Khái niệm:

           Viêm tiểu phế quản là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới hay gặp nhất ở trẻ nhỏ từ 3 – 6 tháng tuổi. Bệnh thường xảy ra vào mùa thu và mùa đông.

2. Nguyên nhân:

           Viêm tiểu phế quản xảy ra khi tác nhân nhiễm trùng - thường là virus – xâm nhập vào các tiểu phế quản, khiến chúng bị viêm và phù nề. Hậu quả là chất nhày ứ đọng trong đường hô hấp gây khó thở.

           Virus hợp bào hô hấp là nguyên nhân hay gặp nhất gây ra hơn một nửa số ca viêm tiểu phế quản. Những tác nhân khác gồm virus cúm, một số adenovirus, vi khuẩn Mycoplasma pneumoniae hoặc metapneumovirus.

3. Dấu hiệu và triệu chứng:

           Trong 2 - 3 ngày đầu, trẻ có triệu chứng giống cảm lạnh, bao gồm chảy nước mũi, ngạt mũi và sốt nhẹ. Sau đó trẻ có thể thở khò khè, ho nhiều, thở nhanh hoặc khó thở và nhịp tim nhanh. Ở trẻ khỏe mạnh, nhiễm trùng thường tự hết trong 7 – 10 ngày. Nếu trẻ đẻ non và có các vấn đề về sức khỏe, bệnh có thể nặng và trẻ phải nhập viện.

           Viêm tiểu phế quản nặng có thể khiến trẻ khó thở hoặc tím tái và phải điều trị cấp cứu.

4. Xét nghiệm và chẩn đoán:

           - Chụp X quang phổi

           - Xét nghiệm đờm tìm virus

           - Xét nghiệm máu: tăng bạch cầu, giảm oxi trong máu.

5. Cách điều trị

           Phần lớn các trường hợp có thể điều trị bằng các bước tự chăm sóc ở nhà. Do nguyên nhân gây bệnh thường là do virus, nên kháng sinh không có hiệu quả trong điều trị bệnh. Song bác sĩ có thể kê đơn kháng sinh phòng trường hợp bội nhiễm.

        Không dùng kháng sinh khi viêm tiểu phế quản ở giai đoạn khởi bệnh, biện pháp chủ yếu là làm long đờm, cho trẻ ăn uống đủ dinh dưỡng để tăng đề kháng.

           Có thể điều trị các triệu chứng cho trẻ bằng nhiều cách như tăng cường bú mẹ, nếu trẻ đã ăn dặm thì cho ăn loãng hơn, uống thêm nước lọc, nước ép hoa quả, nước cháo... theo nhu cầu, cho trẻ ăn thức ăn dễ tiêu, làm thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.

        Trước khi cho trẻ ăn cần lưu ý làm thông thoáng mũi, họng cho trẻ bằng cách nhỏ nước muối sinh lý. Mỗi lần 5-6 giọt, ngày 5-6 lần hoặc hơn. Sau khi nhỏ nước muối sinh lý xong thì đợi một lát để nước mũi loãng ra thì dùng dụng cụ, có thể dùng miệng để hút sạch mũi cho trẻ. Nhiều trẻ tự khỏi bệnh sau vài ngày, nếu được chăm sóc tốt ngay từ đầu.

        Nếu trẻ có biểu hiện sốt thì không nên ủ trẻ quá ấm, dùng nước ấm chườm vào nách, cổ, bẹn cho trẻ. Nếu trẻ sốt trên 38,5 độ C, có thể cho uống Paracetamol để hạ sốt theo liều lượng phù hợp với trọng lượng cơ thể.

        Đối với trường hợp đã có biến chứng gây bít tắc đường thở, trẻ có biểu hiện thở mệt nhọc, ăn uống kém, nôn trớ nhiều, hoặc sốt cao mà dùng hạ sốt không giảm thì cần đưa ngay đến bệnh viện khám để được điều trị thích hợp. Đối với trẻ đã bị bội nhiễm gây sốt, đờm dãi đậm đặc, thì bác sỹ sẽ có chỉ định dùng kháng sinh.

        Nếu trẻ có dấu hiệu suy hô hấp, biểu hiện là cánh mũi thở phập phồng, thở mạnh khiến bụng hóp sâu, nhịp thở lên đến hơn 50 - 70 lần/phút thì nhất thiết phải đưa ngay trẻ đến bệnh viện

4. Bệnh rất dễ nhầm lần

           Viêm tiểu phế quản là bệnh rất dễ nhầm với các bệnh nhiễm khuẩn hô hấp khác. Vì trẻ thường có các biểu hiện như ho, ngạt mũi, xổ mũi, hắt hơi…Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý ở viêm tiểu phế quản là đi kèm theo các triệu chứng ho, hắt hơi, sổ mũi nước trong, trẻ thường không bị sốt hoặc chỉ sốt nhẹ. Ngay cả trẻ sơ sinh bị viêm tiểu phế quản cũng như vậy.

        Trẻ có thể bị ho ngày càng nặng và xuất hiện thở khò khè, nhất là về nửa đêm, gần sáng. Khi bệnh bùng phát, cơn ho tăng và trẻ càng khó thở, kèm theo biểu hiện kém ăn, hay nôn trớ. Khi bệnh nặng hơn, trẻ có dấu hiệu thở hổn hển, ăn kém và tỏ ra rất mệt mỏi, không muốn nói chuyện, chơi đùa.

5. Cách phòng tránh

           Cách tốt nhất là chủ động phòng bệnh cho trẻ bằng cách vệ sinh mũi, họng, cơ thể sạch sẽ cho trẻ hàng ngày; vệ sinh chăn ga, gối đệm, đảm bảo phòng ngủ thông thoáng; người lớn không hút thuốc trong nhà; rửa tay sạch sẽ trước khi cho trẻ ăn; tránh cho trẻ tiếp xúc với người bị bệnh hô hấp trong gia đình hoặc xung quanh.