1. Khái niệm:

Cơn đau thắt ngực là tình trạng khó chịu ở ngực xảy ra khi sự cung cấp máu có chứa oxy đến một vùng nào đó của cơ tim giảm. Trong hầu hết các trường hợp, sự thiếu cung cấp máu là do hẹp các động mạch vành do xơ hóa động mạch.

2. Nguyên nhân:

-       Bệnh động mạch vành: Vữa xơ, viêm động mạch, dị dạng bẩm sinh.

-       Bệnh van tim: Hẹp, hở van động mạch chủ, hẹp van hai lá, hẹp van động mạch phổi.

-       Bệnh cơ tim phì đại.

-       Các yếu tố bổ trợ: Thiếu máu, cường giáp trạng.

3. Triệu chứng:

 Cơn đau thắt ngực điển hình:

-       Cơn đau thắt ngực khi gắng sức: Cơn đau thường xảy ra khi đi. Thời tiết càng lạnh cơn đau càng xuất hiện sớm hơn. Cũng thường xảy ra sau bữa cơm thịnh soạn, khi xúc động mạnh, khi giao hợp.

-       Tính chất của đau: Thường đau ở vùng sau xương ức, đau ngang ngực lan lên vai trái, ra phía mặt trong của tay và bàn tay trái, ít khi tới ngón tay.

-       Thời gian của cơn đau: Thông thường chỉ kéo dài vài giây đến vài phút.

-       Tác dụng của Nitroglyxerin: Đặt dưới lưỡi, thuốc có tác dụng cắt cơn đau trong vòng vài phút.

-       Những dấu hiệu kèm theo: Bệnh nhân cảm thấy hồi hộp, lo âu, khó thở, vã mồ hôi.

Các cơn đau thắt ngực không điển hình:

-       Vị trí đau khác thường: Đau vùng thượng vị hay mỏm ức, đau lan lên vai và tay phải, vùng giữa hai bả vai, lan xuống bụng.

-       Thể không đau: Nặng tức ở vùng trước tim, tê dại tay trái, nghẹt thở, ho.

-       Cơn đau tư thế nằm: Xảy ra khi bệnh nhân đang nghỉ ngơi, có thể ban đêm, vào một giờ cố định.

-       Cơn đau co cứng mạch: Cơn đau xảy ra lúc nghỉ ngơi, ban ngày hay đêm nhưng không xảy ra sau khi gắng sức kể cả gắng sức mạnh.

-       Cơn đau thắt ngực thất thường: Là tình trạng chuyển nặng nhanh chóng của hội chứng đau thắt ngực, có thể tiến tới nhồi máu cơ tim.

Điện tâm đồ:

Trong cơn đau làm điện tâm đồ sẽ thấy, ngoài cơn đau điện tâm đồ có thể bình thường.

4. Điều trị:

Trong cơn đau: Dùng Nitroglycerin, thuốc kháng canxi.

Ngoài cơn đau:

4.1. Loại bỏ những yếu tố làm khởi phát cơn đau:

-       Bệnh nhân cần học cách thích nghi mọi hoạt động như đi lại, sinh hoạt, lao động.

-       Ăn ít muối, nhai chậm.

-       Tránh lạnh, tránh xúc động quá mức.

-       Nếu có các bệnh thiếu máu, giang mai tim mạch, đái tháo đường thì phải chữa ổn định.

-       Điều trị các căn nguyên gây bệnh: Giảm cân nặng với người béo bệu, chữa bệnh tăng huyết áp, chữa chứng tăng mỡ máu.

4.2. Chế độ sinh hoạt:

-       Tùy trường hợp mà quy định chế độ nghỉ ngơi thể chất và tinh thần hợp lý.

-       Có chế độ luyện tập vận động theo một chương trình được cân nhắc kỹ và quy định cụ thể.

-       Nghiệm pháp tâm lý làm cho người bệnh đỡ bi quan, mặc cảm về bệnh tật.

-       Không được hút thuốc lá.

-       Kiêng rượu mạnh, chỉ có thể uống ít rượu nhẹ, rượu vang, bia.

4.3. Dùng thuốc:

Tùy theo từng trường hợp có thể dùng Nitrit, , thuốc chẹn bêta, thuốc kháng canxi, lợi tiểu, …

4.4. Phẫu thuật bắc cầu nối động mạch chủ với động mạch vành:

Với cơn đau thắt ngực gây tàn phế, cản trở mọi hoạt động, điều trị nội khoa không kết quả, hẹp khít động mạch thân chung của động mạch vành trái, hẹp nhiều cả ba phân nhánh.

4.5. Nong ép trong lòng động mạch vành:

Dùng phương pháp này trong các cơn đau thắt ngực không đáp ứng với điều trị nội khoa, hẹp động mạch vành ở gần, đơn độc, không bị canxi hóa, có các mạch máu tuần hoàn tốt.

5. Phòng bệnh:

-       Người đau thắt ngực không cần nghỉ ngơi tuyệt đối nhưng cần hạn chế lao động chân tay và trí óc, tránh gắng sức, nhất là gắng sức đột ngột, đi bộ nhanh, lên dốc, lên cầu thang, ngược gió..., tránh lạnh, tránh gió lùa, không được tắm đêm, sống điều độ, có giờ giấc nghỉ ngơi, tránh làm việc ngay sau bữa ăn. Tập thể dục nhẹ, đi bộ ngắn và chậm nhưng không chơi thể thao nặng như tập tạ, karate, tennis, chú trọng giải trí, nghe nhạc...

-       Không hút thuốc lá vì thuốc lá là nguyên nhân xuất hiện cơn đau, hạn chế cà phê đặc và nước chè đặc vì nó gây mất ngủ. Không nên ăn những bữa quá thịnh soạn, không uống rượu mạnh, ăn ít muối, nhai chậm. Ăn hạn chế chất có nhiều lipid và cholesterol như mỡ động vật, bơ, lòng đỏ trứng, óc, gan, thận và nên dùng dầu thực vật thay mỡ động vật.