1. Khái niệm:

             Chứng hôi miệng hay bệnh hôi miệng còn thông dụng gọi là hơi thở hôi là một chứng bệnh khi miệng người phát ra hơi thở mang mùi hôi hoặc phát ra mùi khó chịu khi nói.

 

2. Nguyên nhân:

Có nhiều lý do khiến miệng hôi hay hơi thở khó chịu.

a. Nguyên nhân ở ngay miệng:

-          Khi thức ăn sót lại trong miệng hay giữa các kẽ răng, bị vi khuẩn phân hóa, sẽ tạo ra mùi hôi.

-          Nhiễm trùng ở nướu răng.

-          Răng sâu có lỗ hổng thuận tiện cho vi khuẩn trú ẩn, tăng sinh.

-          Bựa vôi đóng vào chân răng là môi trường tốt cho vi khuẩn tác dụng vào và đưa đến hôi miệng.

-          Lưỡi bị viêm là nơi mà mảnh vụn thực phẩm dễ dính lại và là môi trường tốt cho vi khuẩn phân hủy protein tạo ra mùi hôi.

-          Miệng khô khi nước miếng giảm trên 50% mức độ bình thường. Nước miếng có nhiệm vụ giữ miệng ẩm, giúp tiêu hóa thực phẩm, giảm các thay đổi về tính acid trong miệng và tiêu hóa tinh bột. Khi tính acid miệng cao thì vi khuẩn tăng sinh nhiều hơn gây ra mùi.

      -        Hút thuốc lá, đặc biệt cigar, cũng giảm nước bọt đưa tới mùi hôi từ miệng.

b. Nguyên nhân ngoài miệng:

-          Ăn một số thực phẩm có dầu gây hôi hơi thở như tỏi, hành hoặc món ăn nhiều đạm, chất béo. Các thực phẩm này sau khi được tiêu hóa, chất bay hơi của chúng đều được hấp thụ vào máu, lên phổi và theo không khí hít thở mà bay ra cửa miệng. Mùi rượu sau khi uống vào cũng thoát ra như vậy trong hơi thở.

-          Một số bệnh về bộ máy hô hấp như nhiễm trùng kinh niên phổi, viêm xoang kinh niên, ung thư phổi, viêm cuống họng, vật lạ trong mũi cũng tạo ra hơi thở hôi.

-          Ung thư phổi cho mùi hôi như thịt thối.

-          Khi có rối loạn về sự co bóp của bao tử, thực phẩm chậm tiêu hóa như mỡ béo, ở lâu trong dạ dầy, bị lên men cũng tạo ra mùi hôi, nhất là khi ta ợ.

-          Bao tử gây hôi miệng khi nào ta ói mửa hoặc ợ hơi, dội ngược thực quản.

-          Một số bệnh gây suy yếu cho cơ thể như yếu gan, thận, tiểu đường cũng gây ra mùi hôi ở miệng. Tiểu đường cho mùi chua trái cây vì nhiễm acetone và ketone. Suy thận cho mùi hôi như cá chết vì có hóa chất methylamine. Xơ gan có mùi hôi của trứng thối và tỏi.

-          Một trường hơp rất hiếm là Hội chứng hôi mùi cá ươn (Fish odor syndrome) toát ra từ miệng và da. Đây là bệnh tự miễn của trẻ sơ sinh với rối loạn chuyển hóa chất Trimethylamine. Chất này tụ lại trong máu rồi thải ra ngoài qua mồ hôi, nước miếng, nước tiểu, máu. Bệnh không chữa được và ta phải giới hạn tiêu thụ thực phẩm có nhiều choline, tiền thân của trimethylamine, như broccoli, đậu, trứng, lòng động vật.

-          Thiếu ăn cũng cho hôi miệng mùi ketone vì mất cân bằng chuyển hóa chất béo và chất đạm.

-          Thay đổi kích thích tố trong khi rụng trứng và có kinh nguyệt cũng cho hơi thở hôi mùi chuột ở một số phụ nữ.

3. Đo hôi miệng để xác định bệnh:

-          Người giám định ngửi mùi hôi: Bệnh nhân ngồi cách người giám định khoảng 1m, bịt mũi thở bằng miệng trong 3 phút. Nếu có mùi hôi thì nguồn gốc là từ miệng. Sau đó người bệnh mím miệng thở ra bằng mũi. Nếu có mùi thì cần khám coi mũi và cuống họng có nhiễm đau gì không. Nếu nếu hôi từ cả miệng và mũi thì có thể là do một bệnh tổng quát nào đó.

-          Tự mình ước định bằng cách úp bàn tay vào miệng thở ra rồi ngửi mùi hoặc ngửi mùi trên chỉ nha khoa sau khi cà răng.

-          Đo nồng độ hôi trong miệng bằng Halimeter, Halitest cũng được áp dụng và khá hữu hiệu.

4. Điều trị:

-        Cần để ý nhiều đến vấn đề vệ sinh răng miệng. Đánh răng sau khi ăn. Ta cũng không cần dùng thuốc đánh răng, mà chỉ cần chà cho sạch hết thức ăn sót trong miệng, kẽ răng. Dùng chỉ nha khoa để cà khe răng cho sạch thức ăn kẹt ở đó. Với việc giữ gìn vệ sinh răng miệng chu đáo ta đã có thể giảm hôi miệng từ 30%-90%. Nên đi khám nha sĩ nếu có bị sâu răng, nhiềm độc nướu thì chữa.

-        Giữ miệng ẩm bằng cách lâu lâu uống một chút nước.

-        Nếu lưỡi đóng bựa thì cạo cho hết để vi khuẩn khỏi tá túc, nhưng cẩn thận đừng để lưỡi bị thương tích.

-        Tránh các thực phẩm có thể gây mùi hôi ở miệng.

-        Ăn nhiều trái cây và rau; giới hạn thịt và chất béo, pho mát có mùi mạnh.

-        Tránh uống quá nhiều rượu, thuốc lá, cà phê.

-        Khám kiểm tra xem có các bệnh kinh niên đã kể trên không nếu có cần được điều trị.

-        Nếu mang răng giả thì lấy ra ban đêm, rửa sạch sẽ và ngâm trong dung dịch nước sát trùng qua đêm.

-        Đi khám nha sĩ đều đặn, ít nhất mỗi năm một lần để lau chùi răng.

-        Các mỹ phẩm làm thơm miệng như dầu peppermint hoặc wintergreen chỉ có tác dụng che đậy, làm bớt hôi miệng trong thời gian vài ba chục phút sau khi dùng, chứ không trị dứt được hôi miệng. Nước xúc miệng nên dùng vào buổi tối là thời gian mà vi khuẩn hoạt động mạnh. Thuốc xúc miệng có hóa chất chlohexidine gluconate (Peridex, Perio-Gard) hoặc hóa chất cetylpyridinium chloride, benzethonium chloride, sodium bicarbonade, zinc chloride đều rất tốt.

 

5. Các loại thực phẩm giúp khử mùi hôi miệng- Tham khảo 8 CÁCH CHỐNG LẠI THỦ PHẠM GÂY HÔI MIỆNG

-        Sữa: Giúp khử mùi sau khi bạn ăn tỏi: Ăn tỏi rất tốt cho sức khỏe nhưng nó lại có một nhược điểm đó là làm cho hơi thở của bạn thật khó chịu. Đôi khi, dù đã đánh răng hay thử rất nhiều cách nhưng bạn vẫn có cảm giác không được tự tin. Hãy uống một cốc sữa bạn sẽ thấy hết mùi tỏi ngay!

-        Chanh: Chanh có tính axít, vị hơi đắng, có tác dụng giải khát, giúp tiết nước bọt. Có thể cho một chút bạc hà vào ly nước nóng, đồng thời cắt vào đó một vài lát chanh mỏng, nó sẽ giúp bạn loại bỏ ngay mùi hôi miệng.

-        Cần tây: Cần tây là loại rau có tác dụng rất tốt trong việc giúp “đánh bay” các loại mùi hôi miệng, đặc biệt là mùi thuốc lá. Để đạt được hiệu quả cao hơn bạn có thể ăn sống và nhai kỹ hơn một chút hoặc là dùng làm trà uống. Ngoài tác dụng khử mùi hôi miệng rau cần còn rất hữu ích cho hệ tiêu hóa của bạn đấy!

-        Sữa chua: Theo nghiên cứu gần đây cho thấy, nếu duy trì ăn sữa chua hàng ngày có thể giúp giảm hàm lượng Hydrogen sulfide trong khoang miệng, những loại chất này chính là thủ phạm hàng đầu gây mùi khó chịu. Ăn sữa chua đúng giờ còn có thể ngăn chặn các vi khuẩn có hại sinh sôi trong khoang miệng. Tuy nhiên, sữa chua tự nhiên mới có tác dụng tốt như vậy còn nếu là loại có đường thì có thể sẽ bị giảm đi đôi chút.

-        Quất ngọt: Quất ngọt rất hữu hiệu cho việc khử mùi hôi miệng do thức ăn trì trệ trong quá trình tiêu hóa, có thể lấy 5-6 quả quất ngọt rửa sạch ăn cả vỏ. Nó có mùi thơm nhẹ và có tác dụng thuận khí kiện tì, rất tốt cho tiêu hóa.

-        Mật ong: Bệnh táo bón làm các chất cặn bã tích tụ lâu cũng là nguyên nhân gây nên hôi miệng. Dùng một thìa mật ong pha vào ly nước ấm, uống vào mỗi bưởi sáng trước khi ăn. Mật ong có tác dụng thông nhuận đường ruột và loại bỏ các chất cặn bã.

-        Mật ong và quế: Để giữ hơi thở thơm tho suốt cả ngày, hãy cho 1 thìa cà phê mật ong và quế vào nước ấm và dùng hỗn hợp này để súc miệng.

-        Bưởi giúp loại bỏ mùi hôi sau khi uống rượu: Bưởi có tác dụng trị viêm miệng, loại bỏ khí dư trong dạ dày, giải độc rượu và lấy đi tất cả những mùi khó chịu sau khi uống rượu.

-        Rau xà lách: Rửa sạch, ngâm trong nước muối nhạt giây lát, nhai ăn sống. Ngày vài lần. Giúp thanh nhiệt, giải độc, trừ hôi.

-        Quả vải khô: Giúp phương hương hóa trọc, sinh tân giải khát. Lấy 2-3 quả vải khổ, bỏ vỏ, hạt, lấy cùi ngậm trước khi đi ngủ, sáng hôm sau nhổ đi, ngậm liên tục 10-15 ngày.

-        Lá măng 15g: Sau khi sắc, bỏ bã lấy nước, dùng súc miệng. Ngày 3 – 4 lần. Trừ hôi miệng.

-        Đu đủ 30g, hoắc hương 6g: cho vào nồi, đổ nước vừa đủ. Đun sôi bằng lửa mạnh, chuyển lửa nhỏ ninh tiếp giây lát, bỏ bã lấy nước, dùng súc miệng. Ngày 3 lần. Giúp thơm miệng trừ hôi.

-        Quả mận 30g, bối lan 10g, lá tỳ bà 10g: cho vào nồi, đổ nước vừa đủ, đun sôi bằng lửa mạnh, chuyển lửa nhỏ ninh tiếp giây lát. Ngày 1 thang, sắc 2 lần, hòa lại. Giúp trừ hôi tẩy bẩn.

-        Quất bì 30g: rửa sạch, thái sợi, sắc nước, dùng thuố thay trà,. Ngày 1 thang, chia dùng vài lần. Kiện tỳ, trừ hôi.

-        Hạt dưa lưới 20g: nướng khô, tán nhuyễn, dùng một ít ngậm trong miệng. Ngày 2 - 3 lần. Giúp sinh tân trừ hôi.

-        Chanh tươi 3 quả: rửa sạch, gọt lấy vỏ ngoài, ngậm nuốt nước trong miệng. Ngày 2 lần. Giúp sinh tân giải khát, trừ hôi.

-        Dưa leo (dưa chuột) tươi vừa đủ: rửa sạch, gọt vỏ, lấy vỏ sắc nước, dùng uống thay trà. Ngày 3 lần. Thanh nhiệt lợi thấp, trừ hôi giải khát. Chanh tươi 1 kg, mật ong vừa đủ: chanh rửa sạch, bổ làm đôi, vắt nước cốt, pha với mật ong trộn đều. Mỗi lần 1 - 2 muỗng canh. Ngày 2 lần. Thanh nhiệt, sinh tân, trừ hôi.

-        Dưa hấu 1 quả: rửa sạch, bổ làm đôi, móc ra ruột, vắt nước cốt, dung làm thức uống. Ngày 1 liều, chia 3 – 5 lần. Thanh nhiệt, lợi tiểu, trừ hôi.

-        Hạt dưa hấu vừa đủ: rửa sạch, rang thơm, dùng ăn vặt. Giáng hỏa trừ hôi. Hạt dưa lưới khô vừa đủ, mật ong vừa đủ: hạt dưa lưới bỏ vỏ, sấy khô, tán nhuyễn, pha mật ong trộn đều, ngậm trong miệng sau bữa ăn hoặc bôi trên răng. Thanh nhiệt trừ hôi, sinh tân giải khát.

-        Lô căn tươi 100g, đường phèn 30g: lô căn rửa sạch, thái đoạn ngắn, cho vào chén, thêm đường phèn và một ít nước, tiềm cách thủy, bỏ bã lấy nước, dùng uống thay trà. Ngày vài lần. Giảm vị nhiệt, trừ hôi miệng.

-        Sơn tra (táo mèo): ngậm trong miệng. Ngày vài lần. Trợ tiêu hóa, trừ hôi miệng.

-        Ô mai trắng: hái quả chưa chín, sau khi ngâm nước muối, sấy khô, dùng ngậm trong miệng sau bữa ăn. Thơm miệng trừ hôi, sinh tân tiêu thực. Sơn tra 30g, kê nội kim 30g: sơntra (bỏ hột), kê nội kim nướng khô, tất cả cùng tán bột. Mỗi lần dung 3 - 5g, ngày 2 - 3 lần. Trợ tiêu hóa, trừ hôi miệng.

-        Ô mai vừa đủ: ngậm trong miệng. Trợ tiêu hóa, sinh tân trừ hôi.

-        Lê tươi 2 quả: rửa sạch, gọt vỏ, bỏ hột, thái lát mỏng, dùng nước đun để nguội ngâm nửa ngày, dùng uống thay trà. Ngày 1 liều, dùng liền vài ngày. Tư âm, khu nhiệt, trừ hôi.

-        Cà chua 15g, lá bạc hà 9g, mật ong vừa đủ: cà chua và lá bạc hà xay nhuyễn, nêm vào mật ong, dùng làm thức uống. Phương hương hóa trọc.

-        Hạt bí đao 100g, đại táo 100g, nhục quế 50g, vỏ tùng 100g, mật ong 1 lít: đại táo xay nhuyễn, hạt bí đao, vỏ tùng: cùng sấy khô, tán ịn, trộn với đại táo, thêm mật ong chế thành dạng viên, lớn cỡ hạt nhãn. Mỗi sáng và chiều dùng 2 viên. Làm thơm thân thể, da niêm sáng mịn.

-        Lá đậu xanh 15g, hoắc hương 10g: lá đậu xanh cùng hoắc hương sắc nước, bỏ bã lấy nước, dùng súc miệng. Ngày 3 lần. Thanh nhiệt, thơm miệng, trừ hôi.

-        Trà một ít: trà cho vào miệng ngậm nhai, sau 3 - 5 phút nhả sạch. Ngày 2 - 3 lần. Sinh tân trừ hôi rượu.

-        Rau mùi tàu: Lấy một nắm rau mùi tàu (ngò gai, ngò tàu) cho vào sắc với nước thật đặc, cho thêm một ít muối để lấy nước ngậm và súc họng. Ngậm vài phút trong miệng rồi mới nhổ ra. Làm như vậy nhiều lần trong ngày, liên tục 5-6 ngày bệnh sẽ đỡ hơn.

-    Húng chanh: Húng chanh (rau tần khô, rau thơm) có thể đem sắc lấy nước đặc để ngậm và súc miệng trong ngày. Cũng giống như nước rau mùi, ngậm nước húng chanh trong miệng một lúc mới nhổ đi, ngày súc miệng vài lần và làm liên tục trong vài ngày thì hơi thở sẽ bớt mùi hôi.

-        Cây hương nhu: Hương nhu còn gọi là cây é (é tía và é trắng nhưng é tía tốt hơn). Lấy 40 gr hương nhu sắc với 200 ml nước và cô đặc lại lấy nước để ngậm và súc miệng. Súc miệng nước này thường xuyên vào buổi sáng ngủ dậy và tối trước khi đi ngủ. Khi súc miệng nên ngậm trong miệng 1-2 phút rồi mới nhổ ra. Súc miệng liên tục như vậy trong nhiều ngày để cho hơi thở thơm tho hơn.

-        Hạt cỏ cà ri: Uống trà được làm từ hạt cỏ cà ri cũng là một biện pháp tuyệt vời cho hơi thở rau mùi. Lấy một thìa cà phê hạt cỏ cà ri và đun sôi chúng trong một lít nước trong khoảng 15 phút và dùng nước này để uống.

-        Cánh hoa hồng: Đun hoa hồng lấy nước để nguội ngậm như ngậm nước muối. Cũng có thể nhai cánh hoa trực tiếp, ngậm một lát rồi nhổ đi.

-        Cây hoa quế: Để chữa hôi miệng, lấy ba lạng hoa quế, một bình rượu gạo, một thìa cà phê muối. Pha nước muối rửa sạch hoa quế, vớt ra để ráo, để khô tự nhiên, cho hoa quế vào rượu gạo, đậy kín nắp, sau 30 ngày đem dùng dần. Bạn cũng có thể dùng nó để trị chứng lạnh bụng, giúp thông khí huyết, đổ mồ hôi.

-        Hoa hồi: Cứ mỗi ngày lấy vài cánh hoa hồi nhai và nuốt liên tục mấy ngày sẽ khỏi hôi miệng.

-        Vỏ chanh: Vỏ chanh rửa sạch, nhai kỹ nuốt dần, ngày vài lần.

-        Vỏ quýt: Vỏ quýt 30g rửa sạch, thái sợi, nấu thành nước uống hàng ngày.

-        Uống nước: Để phòng ngừa chứng hôi miệng, bạn chỉ nên uống nước 15 phút sau bữa ăn. Không uống nước trong và trước khi ăn, sẽ gây nên những ảnh hưởng xấu tới hệ tiêu hóa. Điều này đồng nghĩa với việc bạn sẽ bị chứng hôi miệng “tấn công” nếu như hệ tiêu hóa gặp phải những rắc rối.

−        Lá trầu không: Theo đông y trầu không vị cay nồng, mùi thơm hắc, tính ấm, có tác dụng trừ phong, tiêu viêm, sát trùng, kháng khuẩn. Khi bị hôi miệng dùng khoảng 100g lá trầu không thái nhỏ, cho vào nồi, đổ 2 lit nước đun kĩ, chắt lấy nước đặc, dùng nước này súc miệng 3-4 lần. Bài thuốc này còn dùng để chữa bệnh viêm chân răng rất hiệu quả.

-        Giấm: Nhúng bàn chải vào giấm nguyên chất và chải răng mỗi tuần 1 lần để loại bỏ vôi răng và giữ cho răng trắng sáng. Súc miệng với giấm hàng ngày sẽ giúp làm giảm chảy máu nướu răng và khử mùi hôi của hơi thở. Tuy nhiên, bạn phải súc miệng lại nước sạch cho thật kỹ để tránh axít acetic trong giấm có thể làm hỏng men răng.

-          Gừng: Gừng từ lâu đã được sử dụng như một phương thuốc tự nhiên chữa những chứng bệnh gây khó chịu dạ dày. Gừng còn có khả năng đánh bật hơi thở nặng mùi. Bạn có thể dùng theo cách cắt lát gừng pha trà, kèm theo một chút chanh.

-          Hạt, cây thì là: Lấy một thìa thì là và từ từ nhai. Thì là có đặc tính kháng khuẩn có thể ngăn chặn hơi thở có mùi. Hạt thì là cũng giúp trung hoà mùi hôi khó chịu từ miệng. Cũng như các loại thực phẩm giòn khác, hạt thì là giúp tăng cường tiết nước bọt, hạn chế vi khuẩn có hại. Dầu từ hạt cây thì là cũng có tính chất kháng khuẩn.

-          Táo, cần tây và các loại thực phẩm giòn khác: Các loại thực phẩm này giúp tăng cường ma sát với răng, do đó giảm mảng bám và tăng hoạt động của tuyến nước bọt giúp giữ miệng sạch hơn.

-          Các loại thảo mộc tươi: Mùi tây là một vị thảo mộc tiêu biểu có thể chống lại chứng hôi miệng hiệu quả. Rau mùi, bạc hà, ngải giấm, hương thảo và các loại thảo mộc giàu diệp lục khác đều rất hữu ích cho việc xoá mùi hôi. Bạn có thể nhai trực tiếp hoặc bỏ vào nước nóng dùng như trà.