1. Khái niệm:          

Nốt ruồi là u tế bào hắc tố lành tính ở da, nằm ở lớp tế bào đáy và thượng bì, có màu nâu đồng nhất, có khi xanh sẫm như vết chàm (cần phân biệt với u mạch có màu đỏ, thường được gọi là nốt ruồi son).          

Nốt ruồi rất hiếm khi có từ lúc sơ sinh (nốt ruồi bẩm sinh) mà thường xuất hiện vào tuổi thiếu niên, dậy thì hay lúc có thai. Nốt ruồi có thể phẳng hoặc hơi vồng lên hình chỏm cầu, thường gặp ở mặt hay thân mình, nhiều khi có lông, giới hạn rất rõ rệt.

2. Những dấu hiệu báo động

Vì đa số nốt ruồi là lành tính nên không cần điều trị gì, nhất là không được đánh nốt ruồi bằng vôi hay các chất ăn da. Tuy nhiên, trong những trường hợp sau, nốt ruồi nhất thiết phải được sớm cắt bỏ:          

- Phổ biến nhất là nốt ruồi mới bị thay đổi tính chất, với những dấu hiệu báo động sau:

                    + Nốt ruồi đang từ màu nâu đồng nhất, trở nên đa sắc (dấu hiệu báo động cao).

                    + Đường viền nốt ruồi bình thường rõ và đối xứng, trở nên không đều, nham nhở, bất đối xứng.

                    + Kích thước nốt ruồi bình thường nhỏ hơn 1 cm bỗng lớn lên nhanh chóng.

                    + Bề mặt nốt ruồi mất các vân da bình thường.           

- Nghi có thoái hoá ác tính: nốt ruồi loạn sản hay nốt ruồi bẩm sinh khổng lồ.           

- Nốt ruồi ở các vùng bị kích thích nhiều như ở gan bàn chân, gan bàn tay, cằm, vùng dưới nịt vú. Những u này rất dễ bị ác tính hoá.

Việc cắt bỏ sớm nốt ruồi trong các trường hợp này (kèm theo làm xét nghiệm tổ chức học của khối u bị cắt bỏ) là giải pháp duy nhất cho người bệnh. Bạn nên đi khám bác sĩ chuyên khoa ngay khi phát hiện những dấu hiệu nghi ngờ đầu tiên.

3. Có nên phá nốt ruồi?

Có nhiều người thích cái nốt ruồi của mình bởi nó tạo nên duyên dáng, nhưng cũng có nhiều người muốn “giải quyết” nốt ruồi nằm choán trên gương mặt.

* Nhận diện các nốt ruồi ác tính           

Người ta thấy 1/3 ung thư hắc tố có thể xảy ra trên các nốt ruồi có sẵn; nếu gặp các yếu tố kích thích kéo dài như cọ xát, phơi nắng; yếu tố di truyền cũng được ghi nhận.           

Những dấu hiệu sau cho thấy ung thư đang xảy ra trên nốt ruồi mà trước đây lành tính:

           + Có sự lớn nhanh về thể tích, bề mặt nốt ruồi phát triển rộng ra thêm và trở nên cứng;

           + Có sự thay đổi màu sắc, đặc biệt nếu thương tổn có màu sắc không đều: chỗ đen đậm, chỗ đen lợt, hoặc có màu vàng, màu nâu;

           + Có sự thay đổi về cảm giác như đau, ngứa; có sự thay đổi trên bề mặt như loét, sùi, chảy máu, rỉ dịch;

           + Có hạch vùng phụ cận. Hai nhóm dấu hiệu cuối là những dấu hiệu muộn.

* Lý do bỏ nốt ruồi           

Thẩm mỹ - ở những vị trí phơi bày như mặt, cổ các nốt ruồi lúc này xuất hiện như những hạt đậu đen, trông xấu xí khiến người ta kém tự tin; tiếp theo là lý do sức khỏe hay lý do y khoa - khi nốt ruồi có những biểu hiện đe dọa hóa ác, hoặc đã trở thành ung thư. Tiếp nữa là lý do tâm linh - những nốt ruồi ở khu vực mí mắt dưới, khóe mắt bị coi là các nốt ruồi “lệ” mang lại buồn khổ. Những nốt ruồi trên vai bị cho là khiến người ta gánh vác nhọc nhằn nên cũng bị phá đi.            

Nhằm mục đích “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, một số nốt ruồi có nguy cơ ung thư hóa sẽ được bỏ sớm. Đó là những nốt ruồi ở các vị trí thường xuyên bị cọ xát như ở lưng quần, ở vùng râu tóc (khi cạo râu, cắt tóc sẽ va chạm nhiều lần), ở lòng bàn chân, gót chân...

* Tẩy bỏ nốt ruồi bằng cách nào?

Cần tránh các cách phá bỏ truyền miệng như phá bằng vôi ăn trầu, bằng thuốc uốn tóc...

Nên đến các bác sĩ chuyên khoa để khám xem nốt ruồi của bạn là lành hay dữ. Tùy từng tình huống, có thể bạn phải làm thêm một số xét nghiệm.

           + Với các nốt ruồi bình thường không hóa ác, người ta có thể đốt (đốt điện hoặc laser), hoặc cắt bỏ và khâu lại. Thường thì biện pháp cắt sẽ cho vết sẹo nhỏ và đẹp hơn.

            + Với các nốt ruồi có nguy cơ ác tính hoặc đã thành ác, cần cắt bỏ càng sớm càng tốt và phải kết hợp với sinh thiết. Vết cắt phải sâu đến lớp cân và rộng hơn mép ngoài của nốt ruồi ít nhất 1 cm, có khi đến 5 cm. Song song đó, bệnh nhân cần được khám tổng quát một cách tỉ mỉ, toàn diện để phát hiện các thương tổn có thể có do di căn.

Việc phá bỏ nốt ruồi phải được cân nhắc thực hiện sớm bởi các chuyên gia. Nếu phá nốt ruồi không đúng cách sẽ là yếu tố kích thích khiến thương tổn phát triển dữ dội hơn.

* Chăm sóc da sau khi tẩy nốt ruồi :           

- Tra mỡ kháng sinh hoặc kem tái tạo da sau khi tẩy nốt ruồi.          

- Tránh để nước lên vùng tẩy nốt ruồi.           

- Sau 5-7 ngày để vảy tự bong.

4. Tẩy nốt ruồi bằng phương pháp tự nhiên          

Nốt ruồi là kết quả của quá trình tăng sắc tố da, mặc dù không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng lại làm giảm tính thẩm mỹ khá nhiều, nhất là những nốt ruồi mọc ở vị trí “mặt tiền”. Nếu không muốn can thiệp bằng những biện pháp y học đau đớn và tốn kém, bạn có thể áp dụng những mẹo đơn giản mà an toàn sau ngay tại nhà mình.

* Dấm táo           

Hiện nay, rất nhiều người chọn dấm táo là biện pháp “ruột” để tẩy nốt ruồi. Bạn có thể dễ dàng mua chúng ở các hiệu thuốc và cửa hàng tạp hóa. Nếu không bạn cũng có thể tự ngâm cho mình một lọ.           

Trước khi bôi dấm táo lên nốt ruồi, bạn hãy rửa mặt thật sạch bằng nước ấm. Sau đó dùng một miếng khăn nhúng nước ấm liên tục và chườm vào nốt ruồi ít nhất 15 phút. Việc làm này giúp bạn loại bỏ nốt ruồi dễ dàng hơn.           

Tiếp theo, bạn hãy dùng bông tăm nhúng dung dịch dấm táo chấm lên các nốt ruồi. Bạn cứ để vậy trong vòng 15 phút rồi rửa lại mặt bằng nước ấm. Bạn nên áp dụng cách này 4 lần/ngày và làm liên tục trong vòng 1 tháng.          

Nước ép táo mèo có thể làm mờ nốt ruồi hiệu quả hơn bạn tưởng tượng đấy. Hãy lấy nước ép của những quả táo mèo thoa ít nhất 2 lần 1 ngày, làm liên tục trong 1 tháng, các nốt ruồi sẽ mờ dần và biến mất.

* Vỏ chuối: Một cách đơn giản khác để “thổi bay” những nốt ruồi xấu xí là sử dụng vỏ chuối chín. Hãy cạo lớp vỏ bên trong của vỏ chuối, đắp lên nốt ruồi rồi để qua đêm. Chúng có tác dụng làm mờ sắc tố melanosoma trong da – sắc tố ác tính tạo nên nốt ruồi.

* Hành tây: Cắt một củ hành tây và ép lấy nước. Sau đó hàng ngày bôi lên nốt ruồi trong vòng ít nhất 3 tuần, bạn sẽ thấy các sắc tố đen, nâu trên nốt ruồi giảm dần và biến mất.

* Gừng: Xay nhuyễn gừng rồi đắp lên nốt ruồi, cố định lại rồi để nó qua đêm. Làm hàng ngày cho đến khi nốt ruồi đáng ghét đó biến mất.

* Vitamin C: Virtamin C cũng có tác dụng tẩy nốt ruồi. Bạn hãy ra hàng thuốc, mua một ít vitamin C dạng viên nén. Sau đó nghiền ra và đắp lên nốt ruồi, để qua đêm.

* Ngoài ra, bạn có thể sử dụng nước ép của một số loại hoa quả như bưởi, tinh dầu cây trà, dứa, lựu… để đánh bay những nốt ruồi xấu xí.

5. Một số câu hỏi liên quan:

Câu hỏi: Nhà em mọi người có rất ít nốt ruồi vậy mà ở mặt và cổ em có khá nhiều nốt ruồi. Đặc biệt ở cạnh mũi thì có một cái khá to. Tại sao lại thế ạ?

Trả lời:          

Nốt ruồi (melanocytic nevi) thực chất là một dạng nevi sắc tố ở da, tên gọi y học là khối u hắc tố. Mỗi người đều có tế bào sản xuất hắc tố rải đều trong da, quyết định màu da sáng, tối khác nhau. Khi các tế bào này tập trung nhiều hơn tại một điểm sẽ tạo nên nốt ruồi. Nốt ruồi thường xuất hiện từ nhỏ nhưng cũng có khi lớn lên mới mọc. Nốt ruồi có thể xuất hiện ở nhiều nơi trên cơ thể nhưng vị trí hay gặp là vùng da hở như mặt, cổ, nơi tiếp xúc nhiều với ánh sáng.

Đa số các nốt ruồi đều lành tính. Tuy nhiên nếu nốt ruồi có những biểu hiện bất thường, thay đổi màu sắc, sưng đau, ngứa, phát triển to hơn hoặc lan rộng thì bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán bệnh kịp thời.  

Câu hỏi: Mình có một nốt ruồi ở khóe miệng nên mình rất muốn đi tẩy. Nhưng không biết tẩy đi thì có làm sao không?

Trả lời:       

Đa số các nốt ruồi đều là lành tính nhưng cũng có thể là các u hắc tố. Nếu trong trường hợp là các u sắc tố thì khi sử dụng các biện pháp tẩy nốt ruồi như phương pháp laser hay đốt điện sẽ kích thích tế bào ung thư phát triển nhanh, xâm lấn và di căn đến nhiều bộ phận khác trên cơ thể.           

Nếu là u hắc tố thường có các biểu hiện như ngứa, sần sùi, màu sắc không đều, nổi gờ trên mặt da, lan rộng theo thời gian hoặc khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời…           

Nhưng theo các bác sĩ thì việc phân biệt nốt ruồi và các u sắc tố bằng mắt thường không chính xác. Chỉ khi làm xét nghiệm, giải phẫu bệnh lí mới có kết quả chính xác nhất.           

Vì vậy trước khi quyết định tẩy nốt ruồi bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa, có uy tín để được tư vấn, thăm khám và điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Với các nốt ruồi nằm ở vị trí nhạy cảm thì bạn càng cần phải thận trọng trước khi tẩy.

Câu hỏi: Em thấy ngoài hàng người ta lấy một loại nước chấm lên nốt ruồi mấy hôm là hết. Dùng cách đấy có được không vì em đang muốn tẩy nốt ruồi?

Trả lời:           

Loại nước mà bạn nhắc đến có thể là dung dịch axit được pha loãng mà nhiều cửa hàng đã sử dụng để tẩy nốt ruồi.           

Axit pha loãng sau đó được chấm lên nốt ruồi để nốt ruồi bong ra và tan biến ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên, cách này rất dễ gây hoại tử da dẫn đến viêm nhiễm. Những người dùng cách này trong quá trình tẩy thường cảm thấy ngứa, đau rát. Thậm chí có người còn bị sưng đỏ, mưng mủ rất khó chịu phải nhờ đến sự can thiệp của các bác sĩ chuyên khoa.           

Vì thế bạn không nên sử dụng phương pháp này để tẩy nốt ruồi. Khi tẩy nốt ruồi bạn nên đến những cơ sở chuyên khoa có uy tín để thực hiện. Đặc biệt bạn cũng lưu ý không tùy tiện sử dụng các loại sản phẩm tẩy nốt ruồi không rõ nguồn gốc, nhãn mác.

Câu hỏi: Hiện nay có những phương pháp tẩy nốt ruồi nào? Mình thắc mắc không biết tẩy nốt ruồi thì có đau không?

Trả lời:

Để tẩy nốt ruồi có nhiều phương pháp như phẫu thuật, đốt điện, tia laser, phương pháp đông điện.

Trong đó có 2 phương pháp thường được sử dụng là:

        - Phẫu thuật cắt bỏ với những nốt ruồi >1cm2.

        - Sử dụng tia laser với những nốt ruồi <1cm2.

Khi bạn thực hiện tẩy nốt ruồi bằng phương pháp đốt điện hoặc tia laser thì bạn sẽ được gây tê trong quá trình thực hiện. Sau khi đốt xong sẽ được sát trùng tại chỗ để tránh nhiễm trùng da và uống kháng sinh tránh bội nhiễm.

Sau khi tẩy nốt ruồi bạn cần phải tuân thủ đúng theo chỉ định của bác sĩ. Nếu có những biểu hiện bất thường thì bạn cần phải đi khám để tìm ra nguyên nhân, cách điều trị kịp thời.

Câu hỏi: Làm gì để nhanh hết sẹo sau khi phá nốt ruồi?

Phá nốt ruồi bằng laser tại bệnh viện. Những loại thuốc hoặc thảo dược dùng để bôi, cũng như chế độ ăn uống giúp mau hết sẹo?

Nếu như nốt ruồi không bắn hết, thì có dễ trở biến chứng không?

Trả lời:           

Nốt ruồi là u tế bào hắc tố lành tính ở da, nằm ở lớp tế bào đáy và thượng bì, có màu nâu đồng nhất, có khi xanh sẫm như vết chàm (cần phân biệt với u mạch có màu đỏ, thường được gọi là nốt ruồi son), có thể xuất hiện từ lúc sơ sinh (nốt ruồi bẩm sinh) nhưng rất hiếm, mà thường xuất hiện vào tuổi thiếu niên, dậy thì hay lúc có thai.          

Nốt ruồi có thể phẳng hoặc hơi vồng lên hình chỏm cầu, thường gặp ở mặt hay thân mình, nhiều khi có lông, giới hạn rất rõ rệt.

        Vì đa số nốt ruồi là lành tính nên không cần điều trị gì

         Tuy nhiên, trong những trường hợp sau, nốt ruồi nhất thiết phải được cắt bỏ sớm:            

Nốt ruồi mới bị thay đổi kích thước, tính chất, màu sắc:

                        + Từ màu nâu đồng nhất, trở nên đa sắc (dấu hiệu báo động cao).

                       + Đường viền nốt ruồi bình thường rõ và đối xứng, trở nên không đều, nham nhở, bất đối xứng.

                       + Kích thước nốt ruồi bình thường nhỏ hơn 1 cm bỗng lớn lên nhanh chóng.

                       + Bề mặt nốt ruồi mất các vân da bình thường.

        Nghi có thoái hoá ác tính: nốt ruồi loạn sản hay nốt ruồi bẩm sinh khổng lồ.     

Nốt ruồi ở các vùng dễ bị cọ xát, kích thích nhiều như ở mặt, lòng bàn tay, bàn chân, vùng dưới nịt vú. Những u này rất dễ bị ác tính hoá.           

Việc cắt bỏ sớm nốt ruồi trong các trường hợp này (kèm theo làm xét nghiệm tổ chức học của khối u bị cắt bỏ) là giải pháp tốt nhất cho bệnh nhân.            

Ngoài những chỉ định trên của thầy thuốc, thì xét về góc độ thẩm mỹ, theo thỏa thuận của đôi bên BS và bệnh nhân thì việc phá bỏ nốt ruồi cũng được thực hiện.           

Sau khi phá nốt ruồi bằng Laser, em cần giữ vết thương khô sạch, thay băng mỗi ngày và dùng kháng sinh pomad bôi tại chỗ.           

Chế độ ăn uống sau khi làm thủ thuật trên cũng không có khác gì nhiều so với hằng ngày. Cũng ăn uống nghỉ ngơi điều độ: uống đủ nước ( 2 – 2,5l/ngày), ăn đủ chất, ngủ đủ giấc, vận động, nghỉ ngơi hợp lý. Có khác chăng là để tránh tạo sẹo xấu do ngứa gãi gầy trầy xước, có thể làm bội nhiễm chỗ da nơi đốt Laser.           

BS thường căn dặn thêm là nên cữ những thức ăn gây dị ứng như: các thức ăn hải sản (tôm, cua, cá biển, ...), thịt gà, bò...           

Nốt ruồi là nơi các tế bào sinh hắc tố Melanin, nếu lành tính khi bắn Laser không hết thì nó sẽ tạo trở lại nốt ruồi tại chỗ cũ, cần phải thực hiện tiếp thủ thuật trên.            

Trong trường hợp ác tính, thì nó tiến triển nhanh chóng và có những thay đổi như đã đề cập ở trên.

Theo thuocvietnam.org

Câu hỏi: Cơ thể em dạo này mọc nhiều nốt ruồi, điều này có bình thường không?

Trả lời:

Tuổi thanh thiếu niên là giai đoạn nốt ruồi xuất hiện nhiều nhất. Số lượng nốt ruồi trên cơ thể tùy thuộc vào yếu tố di truyền hoặc sự tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Đa số thường là lành tính, tuy nhiên em cần lưu ý:

            - Phòng ngừa ung thư da bằng cách tránh tác hại của ánh nắng mặt trời, đặc biệt là thời gian từ 11-16 giờ, nên mang khẩu trang, kính mát, mặc quần áo dài khi đi nắng.

           - Sử dụng kem chống nắng

           - Kiểm tra các nốt ruồi, cảnh giác với các dấu hiệu sau: nốt ruồi thay đổi hình dạng, kích thước, màu sắc, bờ không đều... khi đó cần đến khám Da liễu sớm.