1 Định nghĩa 

Ung thư tế bào đáy là hình thức phổ biến nhất của ung thư da nonmelanoma. Đó cũng là dễ dàng nhất và có khả năng điều trị nhất.  

Nhưng mặc dù ung thư tế bào đáy hiếm khi gây tử vong, có thể gây thiệt hại rộng lớn đến các mô xung quanh và xương nếu không loại bỏ. Ung thư tế bào đáy cũng có tỷ lệ tái phát cao, nếu đã có ung thư biểu mô tế bào đáy, cơ hội phát triển trong vòng năm năm.  

Hầu hết các ung thư biểu mô tế bào đáy là do tiếp xúc lâu dài với tia cực tím (UV) bức xạ từ ánh sáng mặt trời. Tránh ánh nắng mặt trời nhiều nhất có thể để được bảo vệ tốt nhất. Kem chống nắng là một phần quan trọng của một chương trình an toàn, nhưng tự nó không thể ngăn chặn ung thư biểu mô tế bào đáy hoặc các dạng khác của ung thư da.

2 Nguyên nhân

Làn da bao gồm ba lớp - lớp biểu bì, gần gũi nhất với bề mặt, hạ bì và các mô dưới da. Tế bào cơ sở, sản xuất các tế bào da mới, ở dưới đáy hoặc lớp đáy của biểu bì. Thông thường, các tế bào mới đẩy các tế bào cũ đối với bề mặt da, nơi mà các tế bào cũ chết đi và được bong ra khỏi.

Quá trình này được điều khiển bởi DNA, kế hoạch chi tiết di truyền của cơ thể. Nhưng khi DNA bị hư hỏng bởi bức xạ mặt trời, ví dụ - quá trình chết tế bào và đổi mới không còn xảy ra như nó phải làm. Thay vào đó, các tế bào có thể phát triển ra khỏi kiểm soát và cuối cùng tạo thành một khối u ung thư.

Các yếu tố môi trường:

Cũng như nhiều bệnh khác, ung thư tế bào đáy dường như là kết quả của một sự kết hợp của các yếu tố di truyền và môi trường.

Hầu hết các thiệt hại do môi trường cho các tế bào da đến từ tiếp xúc với bức xạ tia cực tím từ ánh sáng mặt trời. Mặc dù một số nghiên cứu cho thấy tác hại lớn nhất xảy ra trong thời thơ ấu và tuổi niên thiếu, UV thiệt hại cũng xuất hiện và được tích lũy, do đó thời gian trải qua trong ánh mặt trời là cơ hội càng phát triển ung thư da. Nguy cơ tăng lên nhiều hơn nếu phần lớn tiếp xúc ngoài trời diễn ra trong miền địa phương hoặc vào các thời điểm trong ngày khi mặt trời là mạnh nhất.

Các yếu tố môi trường có thể dẫn đến ung thư tế bào đáy gồm:

Nhóm điều trị phóng xạ. Psoralen cộng với tia cực tím A (PUVA) điều trị cho bệnh vẩy nến và X - quang cho đầu và cổ làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tế bào đáy cũng như các ung thư khác, nghiêm trọng hơn là các hình thức ung thư da. Nó có thể mất nhiều năm đối với ung thư da phát triển, và nhiều bức xạ gây ra ung thư xảy ra sau này trong đời có thể có nguồn gốc trong điều trị mụn bức xạ cho tuổi thơ hay bệnh ghẻ. Khả năng điều trị bức xạ sẽ gây ra ung thư phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm các sắc tố trong da, tổng liều bức xạ nhận được và tình trạng y tế.

Hóa chất độc tố Asen, một kim loại độc hại rộng rãi trong môi trường, là một nguyên nhân nổi tiếng của ung thư biểu mô tế bào đáy và ung thư khác. Mặc dù asen gây ô nhiễm đất, không khí và nước ngầm, hầu hết mọi người có tiếp xúc với nó lớn nhất trong thực phẩm, đặc biệt là thịt gà, thịt bò, cá, và trong rượu vang nho phun có chứa chất độc asen. Nông dân, công nhân nhà máy lọc dầu, và những người uống nước giếng bị ô nhiễm hoặc sống gần các nhà máy luyện kim có khả năng mức ăn cao hơn nhiều.

Thuốc ức chế miễn dịch. Những người uống thuốc có nguy cơ tăng lên rất nhiều của ung thư biểu mô tế bào đáy, mặc dù các triệu chứng có thể không xuất hiện cho năm sau.

Yếu tố di truyền. Một số rối loạn di truyền gây ra ung thư tế bào đáy hoặc làm tăng nguy cơ, bao gồm:

- Ung thư tế bào đáy Nevoid (hội chứng Gorlin). Những người có rối loạn di truyền hiếm gặp này có rất nhiều ung thư tế bào đáy cũng như rỗ trên tay và bàn chân của họ, bất thường xương sống, và đục thủy tinh thể.

- Hội chứng Bazex. Rối loạn này được đánh dấu bằng các khối u tế bào cơ sở trên mặt và do thiếu ra mồ hôi cơ thể.

- Bệnh khô da (xeroderma) pigmentosum. Những người có xeroderma pigmentosum, gây ra một sự nhạy cảm cao độ ánh sáng mặt trời, có nguy cơ cao ung thư da, vì họ có ít hoặc không có khả năng để sửa chữa thiệt hại cho da từ ánh sáng cực tím.

3 Triệu chứng

Tế bào cơ sở ung thư thường phát triển trên các phần tiếp xúc với ánh nắng của cơ thể, đặc biệt là đầu và cổ. Một số lượng nhỏ hơn nhiều xảy ra trên thân và chân. Tuy nhiên, ung thư tế bào đáy cũng có thể xảy ra trên các bộ phận của cơ thể mà ít khi tiếp xúc ánh sáng ban ngày.

Mặc dù một dấu hiệu cảnh báo chung của ung thư da là đau không chữa khỏi hoặc liên tục chảy máu và vảy, khối u tế bào đáy có thể sẽ mất một trong các hình thức:

- Một màu trắng hoặc sáp pearly bump, thường với các mạch máu trên khuôn mặt có thể nhìn thấy, tai hoặc cổ. Các vết sưng có thể chảy máu, phát triển một lớp vỏ hoặc tạo thành một thâm ở trung tâm. Trong những người da sẫm màu, loại khối u này thường là màu nâu hoặc đen.

- Có vảy, màu nâu hoặc màu thịt miếng vá trên lưng hay ngực. Theo thời gian, các bản vá này có thể phát triển khá lớn - lên đến khoảng 10 - 15 cm.

- Hiếm hơn, một vết sẹo trắng chất sáp. Đây là loại ung thư tế bào đáy dễ dàng để bỏ qua, nhưng nó có thể là một dấu hiệu của một dạng đặc biệt xâm hại và biến dạng ung thư gọi là tế bào ung thư biểu mô morpheaform cơ sở.

Vài ung thư tế bào đáy có thể khó khăn để phân biệt từ những cơn đau bình thường. Tuy nhiên, chẩn đoán sớm và điều trị cho kết quả tốt hơn. Gặp bác sĩ da liễu nếu có:

- Một làn da đau mà chảy máu một cách dễ dàng hoặc không chữa lành trong khoảng hai tuần.

- Đau mà liên tục lên vảy hoặc chảy nước.

- Nhìn thấy các mạch máu trong hoặc xung quanh nơi đau.

- Một vết sẹo trong một khu vực mà đã không bị thương.

4 Điều trị

 Một số liệu pháp điều trị tồn tại cho ung thư tế bào đáy, một cái thích hợp nhất phụ thuộc vào loại, vị trí và mức độ nghiêm trọng của khối u.

Một số phương pháp thường được sử dụng điều trị ung thư biểu mô tế bào cơ sở bao gồm:

- Electrodesiccation và nạo (ED và C). Điều này có thể điều trị loại bỏ thành công ung thư tế bào đáy mới, nhưng ít hiệu quả đối với các khối u tái phát. Nó thường được sử dụng cho các khối u nằm ở trên thân, cánh tay hoặc chân. Trong thủ tục, bác sĩ da liễu loại bỏ các bề mặt của ung thư da với một dụng cụ cạo (nạo) và sau đó đốt khối u với một kim điện.

- Phẫu trị. Trong thủ tục này, được sử dụng cho cả các khối u mới và định kỳ, bác sĩ cắt các tế bào ung thư và để lại da xung quanh khỏe mạnh. Trong một số trường hợp, có thể có một cắt bỏ rộng, trong đó có việc loại bỏ thêm da bình thường xung quanh khối u. Để giảm thiểu sẹo, đặc biệt là trên khuôn mặt, tham khảo ý kiến bác sĩ có tay nghề trong tái tạo lại da.

- Đóng băng. Điều này bao gồm việc loại bỏ các tế bào ung thư bằng cách làm lạnh chúng bằng nitơ lỏng (phương pháp cắt lạnh). Đó là hữu ích cho các khối u trên một số phần của cơ thể và cho những người có nhiều hơn một khối u, nhưng nó có nhược điểm nhất định, bao gồm cả chậm đóng vảy và sẹo.

- Phẫu thuật Mohs'. Đây là một điều trị hiệu quả đối với ung thư tế bào cơ sở và những u đang lớn, sâu, phát triển nhanh hoặc trên khuôn mặt. Trong thủ tục, bác sĩ loại bỏ các lớp khối u, mỗi lớp kiểm tra dưới kính hiển vi cho đến khi không có tế bào bất thường. Điều này cho phép sự toàn bộ được gỡ bỏ mà không cần dùng một cắt bỏ quá nhiều mô khỏe mạnh xung quanh. Bởi vì nó đòi hỏi chuyên môn cụ thể, phẫu thuật Mohs ' chỉ nên được thực hiện bởi các bác sĩ được đào tạo đặc biệt.

- Laser phẫu thuật. Trong liệu pháp này, laser được dùng để bốc hơi tế bào ung thư đáy bề ngoài. Để giảm thiểu chảy máu, đôi khi được sử dụng tia laser thay vì dùng dao cắt bỏ trong phẫu thuật.

- Một số tế bào cơ sở ung thư bề mặt được điều trị bằng các loại kem hoặc thuốc mỡ. Tazarotene, một kem theo toa thường được sử dụng cho mụn trứng cá, xuất hiện hiệu quả trong việc ngăn ngừa các khối u tế bào đáy. Nó có thể có một vai trò trong điều trị là tốt, nhưng nó chưa được chấp thuận sử dụng, như các thử nghiệm đang được tiến hành. Phê duyệt phương pháp trị liệu chuyên đề bao gồm imiquimod và 5 -fluorouracil. Các thuốc kê theo đơn yêu cầu giám sát cẩn thận vì cả hai có thể gây kích ứng da nghiêm trọng cũng như tác dụng phụ hệ thống.

5 Phòng chống

Hầu hết các ung thư biểu mô tế bào đáy có thể được ngăn ngừa. Để bảo vệ mình:

- Tránh ánh nắng mặt trời giữa trưa . Ánh sáng mặt trời là mạnh nhất giữa 10:00 và 16 gờ, nên cố gắng hoạt động ngoài trời cho các thời điểm khác trong ngày, ngay cả trong mùa đông. Hãy ghi nhớ rằng ánh sáng mặt trời là mạnh hơn khi nó phản nước, cát và tuyết.

- Sử dụng kem chống nắng quanh năm. Kem chống nắng không lọc tất cả các bức xạ tia cực tím có hại, nhưng nó đóng một vai trò lớn trong một chương trình bảo vệ tổng thể. Áp dụng kem chống nắng 20 - 30 phút trước khi tiếp xúc với mặt trời và áp dụng lại nó mỗi hai giờ trong ngày, cũng như sau khi bơi hay tập thể dục.

- Mặc quần áo bảo hộ. Bởi vì kem chống nắng không cung cấp bảo vệ đầy đủ, điều quan trọng là cũng mặc quần áo dệt chặt chẽ bao gồm cánh tay, chân và một chiếc mũ rộng vành. Đừng quên kính mát. Hãy tìm một cặp cung cấp bảo vệ đầy đủ từ cả hai tia UVA và UVB.

- Hãy nhận biết các loại thuốc kích sáng mặt trời. Một số thuốc thông thường và thuốc không kê toa, làm cho làn da nhạy cảm với ánh sáng mặt trời. Chúng bao gồm thuốc kháng sinh, một số cholesterol, cao huyết áp và thuốc tiểu đường, ibuprofen và thuốc trị mụn isotretinoin. Hỏi dược sĩ về các tác dụng phụ của bất kỳ loại thuốc quý vị dùng. Nếu nó làm thêm nhạy cảm, đặc biệt cẩn thận.

- Thực hiện thường xuyên kiểm tra da. Kiểm tra thường cho da mới hoặc thay đổi trong nốt ruồi hiện có, tàn nhang, da gà và bớt. Đừng quên kiểm tra da đầu, tai và thậm chí cả mông. Nếu đã có một hoặc nhiều ung thư tế bào đáy trong quá khứ, bác sĩ đặc biệt nên thận trọng kiểm tra cho các khối u tái phát.

- Nhận đủ vitamin D. Vitamin này có thể giúp giảm nguy cơ ung thư nhất định. Mặc dù nó thường được tạo ra bởi ánh sáng mặt trời trên da, nhiều chuyên gia khuyên nên nhận được yêu cầu hàng ngày của vitamin D qua thức ăn hoặc bổ sung.

Nghiên cứu cho rằng một chế độ ăn nhiều trái cây và rau có thể giảm nguy cơ ung thư, có thể do chất dinh dưỡng chống oxy hóa như vitamin C, vitamin E và carotenoids.