1 Khái niệm:

       Viêm tuyến vú hay còn gọi là nhũ ung, là một triệu chứng viêm nhiễm gây ra do vi khuẩn xâm nhập vào mô vú, hay xuất hiện thời kì mới đẻ đến hết một tháng và gặp nhiều ở những bà mẹ sinh con đầu lòng, đang trong giai đoạn cho con bú.

         Bệnh xuất hiện vào khoảng 3-4 tuần đầu sau khi sản phụ cho con bú.

2. Nguyên nhân gây bệnh: 

Bệnh chỉ hay gặp với những người mẹ lần đầu nuôi con, cho con bú.

         - Nguyên nhân chủ yếu là do lần đầu tiên làm mẹ, da đầu núm vú của người phụ nữ còn non nớt, khi cho con bú không đúng cách, khiến bé cứ lôi kéo, ma sát nhiều, gây tổn thương.

         - Đặc biệt, khi núm vú của người mẹ thụt vào, tắc sữa

         - Hoặc bằng phẳng quá, bé bú sẽ rất khó khăn, phải cắn mút đầu vú, hình thành nên những vết thương nhỏ và loét. Khi đầu vú đã nứt, vi khuẩn bên ngoài xâm nhập được vào tuyến sữa, sinh sôi nhanh chóng trong tuyến sữa, dẫn đến viêm.

         - Một nguyên nhân khác là khi bé chưa biết bú, người mẹ phải nặn sữa nhưng chưa đúng cách cũng khiến núm vú cũng bị tổn thương.

         - Thêm nữa, vệ sinh vú kém, sữa ứ đọng, không thông cũng là nguyên nhân dẫn đến viêm tuyến vú sau khi sinh.

3. Triệu chứng bệnh:

         - Người mẹ sẽ thấy vú sưng đau, sữa ra không đều, không thông sữa, sắc da đỏ nhẹ hoặc không đỏ, có hòn cục nhỏ, kèm theo người sốt, sợ lạnh, đau đầu, đau mình mẩy, ngực tức, rêu lưỡi trắng mỏng hoặc hơi vàng.

         - Đến giai đoạn làm mủ, bầu vú người mẹ sưng to, da đỏ nóng từng đám hoặc cả vú, đau tăng, sốt cao không hạ và mưng mủ cục bộ, người bứt rứt khó chịu, miệng khát muốn uống, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng.

         - Nếu không kịp thời điều trị có thể dẫn đến biến chứng bại huyết, áp xe và buộc lòng phải nhờ đến sự can thiệp của dao mổ.

4. Phương thức chữa trị:

         - Thông thường, khi bà mẹ bị viêm, nếu kịp thời dùng thuốc kháng sinh và trị liệu bằng thanh nhiệt giải độc của các bài thuốc Đông y thì tình trạng bệnh sẽ được khống chế rất nhanh. Tuy nhiên, nhiều sản phụ lại cố chịu đau để cho con bú khiến tình trạng bệnh càng trầm trọng hơn.

         - Do đó, cần điều trị kịp thời ngay khi mới phát bệnh. Người bệnh có thể bôi thuốc kháng sinh dạng mỡ hoặc dầu gan cá sau khi bé bú xong.

         - Khi đã bị viêm nặng thì bắt buộc bệnh nhân phải uống kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Nếu mủ đã mưng lên, ngưng kết lại trong bầu ngực thì phải rạch để lấy mủ ra.

         - Cách tốt nhất là bạn nên tìm gặp bác sỹ chuyên khoa để được khám và chữa trị hiệu quả nhất ngay từ khi mới bị bệnh.

5. Phòng tránh bệnh viêm tuyến sữa như thế nào?

Để phòng tránh bệnh này không khó, sản phụ chỉ cần lưu tâm và thực hiện những điều sau:

         - Cố gắng duy trì trạng thái tinh thần vui vẻ, tránh bị kích động.

         - Dùng các loại thức ăn làm tăng sữa như chân giò hầm hạnh nhân, đu đủ xanh hầm chân giò, cá trắm tươi hấp, canh cá chép, canh trứng, đậu vàng hầm…

         - Day đều bầu sữa để thông tia sữa ngay sau khi sinh.

         - Nếu sữa quá nhiều mà trẻ lại bú ít thì phải vắt cạn lượng sữa thừa, mỗi ngày dùng khăn bông thấm nước ấm lau chùi vú 3-4 lần, xoa nhẹ để đề phòng vú căng to sệ xuống.

         - Cho bé bú mỗi bên 10 – 15 phút rồi đổi sang vú khác.

         - Mặc áo ngực cotton rộng, thoáng, có miếng mút nhỏ để giữ cho sữa đừng rỉ ra áo ngoài.

         - Vệ sinh vú sạch sẽ trước và sau khi cho bé bú.

         - Lưu tâm đến những biểu hiện bất thường để chữa trị kịp thời.

6. Hỏi đáp:

Câu hỏi: Em đã cai sữa cho bé được gần 10 tháng rồi. Ở đầu ti của em, cứ vài ngày lại thấy bị ngứa, em xoa và nặn cho sữa ra thì lại khỏi ngứa (mỗi lần có thể nặn ra 4 – 5 giọt là hết, giọt đầu tiên có màu vàng đục và sánh, những giọt sau trắng và loãng hơn).

           Em mong các bác sĩ giải đáp giùm em sau khi cai sữa bao lâu thì người mẹ hết tiết sữa hoàn toàn? Và tình trạng bị tiết sữa kéo dài như thế có ảnh hưởng gì đến sức khoẻ của người mẹ?

Trả lời: Bình thường thì sau khi bạn cai sữa cho bé được rồi thì tuyến sữa sẽ ngưng hoạt động và không còn tiết ra sữa nữa. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp bất thường khác như việc sử dụng thuốc có tác dụng phụ gây tiết sữa (thuốc an thần, thuốc trầm cảm, thuốc ngừa thai…), chứng vô kinh gây tiết sữa, có khối u tuyến yên….

           Sang thương gây ngứa ở đầu vú không có liên quan hai chiều với sự tiết sữa và cả khi nặn sữa ra thì hết ngứa được bạn ạ. Đối với trường hợp của bạn cần xác định lại chính xác xem sang thương gây ngứa đó là từ bệnh lý nào, chất dịch được nặn ra có phải là dịch từ chỗ sang thương đó tiết ra hay không, kinh nguyệt của bạn như thế nào…?

           Nói tóm lại, bạn cần đi khám và thực hiện siêu âm kiểm tra tuyến vú để có thể tìm nguyên nhân và có hướng khắc phục phù hợp bạn ạ.