1. Khái niệm

Viêm âm đạo do trùng roi là một bệnh khá phổ biến. Bệnh do trùng roi (trichomonas vaginalis) - một loại ký sinh trùng sống trong bộ phận sinh dục gây nên. Đây là bệnh lây truyền qua đường quan hệ tình dục, giữa người lành và người mang bệnh.

2. Nguyên nhân

Bệnh do ký sinh trùng loại trùng roi Trichomonas vaginalis thường gặp ở phụ nữ. Trùng roi ký sinh ở âm đạo, trong dịch tiết âm đạo, các nếp nhăn của da ở bộ phận sinh dục, gây nên các triệu chứng viêm nhiễm đường sinh dục. Ở nam giới, trùng roi cũng có thể gây viêm đường sinh dục nhưng triệu chứng lâm sàng không rõ ràng mặc dù bị nhiễm ký sinh trùng. Ngoài âm đạo, trùng roi còn ký sinh ở những nơi khác như buồng trứng, vòi trứng, tử cung, niệu đạo, niệu quản, bàng quang, bể thận… để gây bệnh. Mặc dù trùng roi có thể ký sinh ở nhiều vị trí khác nhau nhưng ở âm đạo chúng vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất và đóng vai trò quan trọng trong nguyên nhân gây bệnh phụ khoa ở phụ nữ.

Điều kiện mắc bệnh

Trùng roi Trichomonas vaginalis chỉ có một vật chủ là người và phụ nữ là đối tượng dễ bị mắc bệnh vì các điều kiện xã hội và sinh hoạt có liên quan. Ở các nước có tệ nạn mại dâm phát triển thì tỷ lệ nhiễm bệnh cũng tăng cao. Vấn đề vệ sinh cá nhân phụ nữ như tắm rửa ở nước ao hồ hoặc sử dụng các nguồn nước, đồ dùng, quần áo… bị nhiễm bẩn; trùng roi có thể xâm nhập vào đường sinh dục và gây bệnh. Hiện nay người ta quan niệm rằng bệnh trùng roi âm đạo là một bệnh hoa liễu vì vị trí ký sinh của ký sinh trùng gây bệnh thường ở đường sinh dục và tiết niệu, bệnh lây truyền trực tiếp do giao hợp là chủ yếu.

3. Triệu chứng

a. Đối với đàn ông:

-          Một số người có biểu hiện ngứa ở quy đầu, đái buốt, đái rắt, có khi có tiết dịch ở quy đầu.

-          Trường hợp mạn tính rất ít có triệu chứng lâm sàng nên nhiều người không biết mình có bệnh.

-          Thỉnh thoảng chỉ thấy khó chịu dọc theo niệu đạo và có tiết dịch nhầy buổi sáng.

b. Đối với phụ nữ:

-          Ra khí hư màu vàng, hơi xám, đặc biệt có bọt và mùi hôi nặng. Đôi khi khí hư nhiều, màu xanh hơn nếu nhiễm thêm vi khuẩn khác.

-          Người bệnh bị ngứa nhiều ở âm đạo, âm hộ, có khi bị sưng đỏ và có những vết loét trợt ở bộ phận sinh dục ngoài. Có cảm giác đau rát khi giao hợp hoặc khi đi tiểu.

4. Biến chứng

-          Nếu không chữa trị kịp thời viêm buồng trứng, vòi trứng làm cho bệnh nhân đau đớn, có hiện tượng bị rong kinh; cổ tử cung cũng có thể bị viêm loét, đau, ngứa, niêm mạc sưng đỏ. Vô sinh cũng là một biến chứng thường gặp do trùng roi tiết ra chất nhày, tạo thành nút bao bọc và bít kín cổ tử cung, ngăn cản không cho tinh trùng xâm nhập vào để thụ tinh nên không thể thụ thai được.

-          Ngoài ra, bệnh cũng có thể gây nên biến chứng viêm nhiễm đường tiết niệu với biểu hiện lâm sàng rõ hoặc không rõ. Ở một số trường hợp người phụ nữ bị bệnh trùng roi âm đạo, khi đi tiểu thường thấy đau buốt, có chất dịch mủ và tìm thấy ký sinh trùng trong nước tiểu.

5. Điều trị

-          Để điều trị bệnh trùng roi âm đạo Trichomonalis vaginalis có hiệu quả cần phải bảo đảm các nguyên tắc cơ bản là thường xuyên vệ sinh bộ phận sinh dục để làm giảm mức độ viêm nhiễm, điều trị cho cả vợ lẫn chồng vì bệnh có thể lây từ vợ sang chồng và ngược lại; đồng thời trong thời gian điều trị tuyệt đối không được giao hợp để hạn chế điều kiện và cơ hội lây truyền thì mới có kết quả mong muốn.

-          Trong chỉ định điều trị, thầy thuốc thường dùng các loại thuốc diệt trùng roi phối hợp với các thuốc diệt nấm và vi khuẩn vì qua quá trình điều trị trùng roi, môi trường âm đạo  có thể thay đổi làm cho nấm và vi khuẩn có điều kiện phát triển và gây bệnh. Thuốc đặc hiệu điều trị trùng roi âm đạo thường dùng là tinidazol, nimorazol, ornidazol (uống) và metronidazol (đặt vào âm đạo).

Các thuốc phối hợp để ngăn ngừa, chống nấm thường sử dụng fluconazol, nystatin, amphotericin B.

6. Phòng bệnh

-          Để phòng tránh bị mắc bệnh trùng roi âm đạo, cần có biện pháp kiểm soát và thanh toán tệ nạn mại dâm, có quan hệ tình dục an toàn, lành mạnh và chung thủy; tăng cường các điều kiện, tiện nghi vệ sinh cho phụ nữ ở gia đình, nơi học tập, lao động và công tác.

-          Đồng thời cũng cần tích cực phát hiện, điều trị những người mắc bệnh để chủ động khống chế sự lây truyền bệnh.