1. Triệu chứng lâm sàng


Tắc ống dẫn tinh do di chứng của những bệnh lây qua đường tình dục
       Bệnh nhân có tiền sử viêm nhiễm đường sinh dục, bệnh hay gặp là sau lậu không được điều trị đầy đủ. Viêm mào tinh lại thường là hậu quả của viêm lao. Sờ mào tinh có cảm giác căng, tức, ống dẫn tinh vẫn sờ thấy.

Bệnh bẩm sinh
       Không ống dẫn tinh bẩm sinh thường kết hợp với các bất thường về mào tinh, túi tinh. Lâm sàng hoàn toàn không sờ thấy ống dẫn tinh, hoặc một đoạn nhiều khi sờ thấy một đoạn ống dẫn tinh từ mào tinh đi ra như mẩu sừng bò.

2. Nguyên nhân

Tật không ống dẫn tinh bẩm sinh
       Rất ít gặp, chỉ chiếm khoảng 7,4%. Sự mất đoạn ống dẫn tinh 2 bên, có hoặc không kết hợp với bất thường mào tinh, số lượng từ 1-2% vô sinh nam. Sakatoku và Cs báo cáo 50% các trường hợp bị bệnh này trong số không tinh trùng bẩm sinh.


Tắc ống dẫn tinh do biến chứng của nhiễm khuẩn
       Đây là biến chứng của bệnh lan truyền của đường tình dục như bệnh lậu, giang mai, tạp khuẩn… ký sinh trùng.

Thắt ống dẫn tinh triệt sản
       Là nguyên nhân chỉ yếu của tắc ống dẫn tinh. Hiện thế giới có khoảng 40 triệu, Việt Nam có khoảng 1200.000 nam giới thắt ống dẫn tinh triệt sản. Thắt ống dẫn tinh là phương pháp kiểm soát sinh sản bền vững, đone giản về kỹ thuật, an toàn chi phí thấp, hiệu quả tránh thai cao. Qua đó chúng ta nhận thấy phương pháp được sử dụng khắp nơi trên thế giới, từ nước văn minh đến nơi lạc hậu, từ châu Mĩ tới châu Âu, châu Á.


Tắc ống dẫn tinh sau chấn thương
       Chấn thương vùng bẹn bìu, đáy chậu không được điều trị đúng phương pháp và kịp thời. hoặc tai biến do thầy thuốc gây ra: tắc ống dẫn tinh sau chụp ống dẫn tinh, tuy ít nhưng không phải là không gặp, để chụp được ống dẫn tinh phải làm thủ thuật “vi phẫu”. Tai biến đáng lưu ý là giảm 8% số lượng tinh trùng ngay sau thủ thuật và lâu dài là tắc ống dẫn tinh tại vị trí mở để chụp ống dẫn tinh.

 

3. Chuẩn đoán

Xét nghiệm tinh dịch đồ       
       Khi tinh dịch đồ không có tinh trùng, hoặc tinh trùng rất ít, chỉ vài triệu /ml, mà khối lượng tinh dịch ≤1ml. Kích thước tinh hoàn bình thường, thì chúng ta có thể nghĩ tới tắc ống dẫn tinh hoàn toàn (khi không có tinh trùng trong tinh dịch, thử nghiệm fructozo trong tinh dịch không có) hoặc một phần (có tinh trùng trong tinh dịch).


Hình ảnh mô học tinh hoàn
       Mục tiêu của sinh thiết nhằm biết được khả năng sinh tinh của tinh hoàn để có phương pháp điều trị phù hợp. có thể sinh thiết bằng phương pháp mở hoặc chọc hút sinh thiết. Mẩu sinh thiết được cho ngay vào lọ đựng dung dịch Bouin. Đọc kết quả chú ý các chỉ tiêu: mô kẽ, hình thái ống sinh tinh, tinh trùng ở các giai đoạn và tỷ lệ giữa chúng.


       Tùy từng trường hợp cụ thể mà có kết quả khác nhau. Tinh hoàn, nhiều khi quá trình sinh tinh bình thường hoặc tăng xơ hóa tổ chức kẽ, giảm số lượng tế bào Leydig, Sertoli và tiền tinh trùng, thành ống sinh tinh dày lên…

4. Điều trị

Điều trị viêm nhiễm: 
       Do viêm nhiễm đường sinh sản gây ra phù nề ống xuất tinh dẫn đến tắc ống dẫn tinh, thông thường thì cần phải làm phẫu thuật, có thể thông qua chữa viêm nhiễm hoặc dùng vật lý trị liệu kiểm soát tình trạng viêm nhiễm, chờ đến làm giảm tình trạng phù nề ống dẫn tinh sẽ phục hồi.


Rạch một đường nhỏ niệu đạo: 
       Điều trị chấn thương niệu đạo gây ra bởi hẹp niệu đạo hoặc hẹp do ống dẫn tinh cắm miệng niệu đạo, có thể dùng phẫu thuật điều trị để thông ống dẫn tinh.


Nối ống dẫn tinh và mào tinh hoàn hoặc thông nối ống dẫn tinh: 
       Bệnh nhân tổn thương ở đuôi mà tinh hoàn có thể tiến hành phẫu thuật nối ống dẫn tinh và mào tinh hoàn trị liệu tắc ống dẫn tinh, từ chỗ tắc nghẽn tại ống dẫn tinh bệnh nhân tiến hành cắt phân đoạn thông nối ống dẫn tinh.


Thụ tinh nhân tạo: 
       Đối với những vấn đề vô sinh do ống dẫn tinh có thể tiến hành thụ tinh nhân tạo.