1. Khái niệm:

Thượng mã phong là tình trạng người nam đột tử trong khi sinh hoạt tình dục, theo Đông y gọi là chứng tẩu dương, nếu chứng đó xuất hiện khi đang giao hợp gọi là thượng mã phong, nếu xuất hiện sau khi đã giao hợp xong gọi là hạ mã phong. 

 

2. Nguyên nhân:

Phần đông lý do dẫn đến hiện tượng này là:

-       Những cặp nam nữ mới cưới, những người đi xa vợ lâu ngày gặp lại.

-       Do thể trạng cơ thể yếu.

-       Trong lúc quan hệ mà thần kinh căng thẳng, hoặc quan hệ quá nhiều.

-       Uống quá nhiều rượu, bia trước khi quan hệ.

 

3. Triệu chứng:

-       Biểu hiện lâm sàng chủ yếu của chứng này là khi giao hợp đến lúc cực hưng phấn hay khi giao hợp xong, người bỗng nhũn ra, mặt bệch, vã mồ hôi lạnh, chân tay lạnh toát, thở dốc bất tỉnh, không có tổn thương thực thể; hoặc khi giao hợp, tinh dịch liên tục chảy ra đến kiệt sức.

-       Khi phát bệnh có bạo phát và trầm phát. Bạo phát thì nặng đầu, cấm khẩu, tay chân co quắp, bụng dưới đầy, mình đau, thân nóng, bí đái, hôn mê, bất tỉnh... Trầm phát thì hơi thở ngắn, sắc vàng, bụng trên trướng lên.

 

4. Cách xử trí khi bị thượng mã phong: 

Khi gặp trường hợp này, bên nữ không nên sợ hãi, bối rối, phải nhanh chóng dùng kim bạc hoặc một thứ kim loại khác có đầu tù như kẹp tóc chọc mạnh vào chỗ xương cụt (huyệt trường cường), đồng thời lấy móng tay ấn vào huyệt nhân trung làm cho tri giác phục hồi nhanh chóng, một mặt làm hô hấp nhân tạo, rồi nhanh chóng đưa tới bệnh viện. 

 

5. Phòng tránh:

-       Để phòng tai biến trên, trước hết nam ở độ tuổi lập gia đình nhất thiết phải có những kiến thức về sức khỏe và tình dục.

-       Sinh hoạt tình dục điều độ, không giao hợp trong trạng thái cơ thể mệt mỏi, nhất là bệnh nhân có tiền sử nhồi máu cơ tim ở thời điểm dưới 4 tuần hay trên những bệnh nhân có những cơn đau thắt ngực không rõ nguyên nhân: trên người bệnh bị động kinh vừa qua cơn trong thời gian ngắn.

-       Ngoài ra, tránh quan hệ trong trường hợp tinh thần căng thẳng, tâm trạng không ổn định, đặc biệt là khi ngoại tình dễ dẫn tới đột tử. Nguyên do là thần kinh căng thẳng, lo sợ bị người khác phát hiện khiến hệ tim mạch, não bộ hoạt động quá công suất...