1. Khái niệm: Gai xương gót là tình trạng thoái hóa vùng mặt dưới xương gót dẫn đến sự tân tạo xương tại chỗ tạo thành một gai nhọn hoặc là sự mọc ra của xương ở bờ rìa của khớp (có người bị gai gót chân, nhưng không có cảm giác đau gì cả ). Bệnh hay gặp ở nữ giới, tuổi trung niên, người béo.

2. Các nguyên nhân:

            - Các cơ bàn chân yếu, ví dụ ở những người quá ít vận động.

            -  Bàn chân quá bẹt  hoặc quá cao (do bẩm sinh)

            -  Mang giầy quá cứng hoặc quá xẹp, thường gặp ở phụ nữ.

            -  Tăng vận động tăng đột ngột làm bàn chân không kịp thích nghi, hay gặp ở vận động viên

            -  Tăng cân quá nhanh làm tăng tải trọng lên hai bàn chân.

3. Triệu chứng:

            Thông thường, gai chỉ xuất hiện ở một bàn chân, chứ hiếm khi nào cả hai chân đều bị.

            Có nhiều triệu chứng cho thấy gai đã mọc ở chân: Cơn đau buốt, giống như bị dao cứa bên dưới hoặc bên trong gót chân; Cơn đau này thường dịu đi khi cơ thể nghỉ ngơi và lại đau hơn khi đứng dậy; Cơn đau thường xuất hiện vào buổi sáng; Cơn đau sẽ tồi tệ hơn khi bệnh nhân bước đi trên bề mặt cứng, hoặc mang vác vật nặng. Có thể có sưng vùng gót chân, gân gót sưng rõ, có thể nóng đỏ, sờ thấy nổi cục, ấn vào đau, làm động tác gấp duỗi bàn chân có lực cản thì đau tăng.

4. Các xét nghiệm:

            Chụp Xquang: Gân gót thường bình thường, cũng có thể thấy canxi hóa tại điểm bám của gân vào xương gót.

            Siêu âm: Có thể thấy gân gót to, giảm âm hơn bên lành, có thể kèm viêm bao gân gót.

            Chụp cộng hưởng từ: Thấy những rách nhỏ trong gân.

5. Điều trị:

            Nghỉ ngơi :  Tùy theo mức độ đau mà có sự nghỉ ngơi phù hợp. Nên tránh tất cả các vận động nào gây đau. Nếu đau nhiều nên đi lại với 1 cây gậy hoặc nạng để giảm căng trên bàn chân

            Chườm đá: Chườm đá giúp làm giảm đau. Nên chườm 4 lần/ngày, mỗi lần kéo dài 15-20 phút hoặc xoa bóp với đá 5-7 phút.

            Tập luyện: Tập bài kéo giãn cơ bắp chân và mắt cá.

            Vật lý trị liệu bàn chân: Nhiệt nóng bắng parafin, túi chườm, hồng ngoại, sóng ngắn.

            Thuốc men : Thuốc chống viêm giảm đau, kháng viêm, tiêm thuốc corticoid tại chỗ, giúp giảm hiện tượng viêm và các triệu chứng. Việc dùng thuốc điều trị cần phải có chỉ định của thầy thuốc

            Đi giầy: Tốt nhất là mang giày có đế mềm hoặc có miếng lọt mềm, êm. Ghi nhớ các thay đổi khi bạn đổi giày.

            Băng cổ chân:  Băng cổ chân đúng cách cũng làm giảm các triệu chứng. Băng này giúp giảm bớt lực tải  trên cân gan chân đang viêm. Có thể sử dụng các miếng đệm ở lòng bàn chân để giúp giảm đau

            Phẫu thuật: Nếu tất cả các phương pháp trên đều không bớt đau, bác sĩ chuyên khoa sẽ điều trị bằng phương pháp phẫu thuật cắt gai xương.

6. Chế độ dinh dưỡng: Cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng, trong đó có những chất quan trọng là canxi, protein, vitamin D và phospho...

            - Thịt heo, thịt gia cầm (gà, vịt, bò) cá biển, tôm, cua, sò.

            - Ngũ cốc: Lúa mì, lúa mạch...

            - Bổ sung thêm: Vitamin D, B, K, folic acid, calcium, sắt có chứa trong các trái cây và các loại rau.

            - Dùng các loại dầu chứa acid béo omega 3 như: Dầu đậu nành, dầu hạnh nhân, dầu ô-liu...

7. Phòng bệnh: Chăm sóc chân đúng cách.

            - Mang giày đặc biệt cho mỗi môn thể thao khác nhau để đảm bảo đôi chân được hỗ trợ đúng mức, vì giày chạy bộ khác với giày tennis.

            - Áp dụng liệu pháp trái ngược, như đá chườm giảm viêm nhiễm. Bắt đầu với việc chườm đá phần gót chân trong 5 phút và chuyển sang ngâm nước nóng.

            - Lăn bàn chân trên quả banh, có thể dùng banh tennis.

            - Dành thời gian khởi động đủ và thực hiện các bài tập duỗi trước khi bước vào buổi tập chính.

            - Đừng bắt cơ thể hoạt động quá mức.

            - Nếu đau, nên dành thời gian cho chân phục hồi trước khi tập luyện lần nữa.