1. Khái niệm về bệnh:

Viêm da cơ địa hay còn gọi là bệnh chàm, eczema. Viêm da cơ địa là bệnh lý biểu hiện cấp tính, bán cấp hoặc mạn tính. Một đặc điểm của bệnh là hay tái phát. Đa số trường hợp bệnh bắt đầu ở tuổi ấu thơ. Triệu chứng điển hình của bệnh là các thương tổn da kèm theo ngứa. Do ngứa gãi nhiều mà da bị dày, bệnh nhân càng ngứa và gãi gây nên vòng bệnh lý làm cho bệnh nặng hơn và có nguy cơ bị bội nhiễm vi trùng.

2. Nguyên  nhân

Bệnh có yếu tố di truyền, gia đình và hay xuất hiện ở những người có bệnh dị ứng khác như hen, viêm mũi dị ứng. Có tới 35% trẻ viêm da cơ địa có biểu hiện hen trong cuộc đời.Các yếu tố làm bệnh khởi phát và nặng lên bao gồm: các dị nguyên trong không khí như các chất thải của rệp nhà, len dạ… Ngoại độc tố của tụ cầu trùng vàng đóng vai trò rất quan trọng làm bệnh nặng lên. Một số thức ăn cũng có thể làm vượng bệnh như trứng, sữa, lạc, đậu tương, cá, bột mỳ.

    Mùa hay bị bệnh thường vào mùa thu đông, nhẹ vào mùa hè. Đồ len dạ của trẻ, bố mẹ và thậm chí đồ này của chó mèo, đồ thảm hoặc đệm giường cũng làm cho bệnh nặng lên.

  Tuổi phát bệnh thường vào hai tháng đầu, có tới 60% trẻ viêm da cơ địa phát bệnh trong năm đầu, 30% trong 5 năm đầu và chỉ có 10% phát bệnh từ 6-20 tuổi. Rất hiếm bệnh nhân phát bệnh khi trưởng thành.

3. Triệu chứng

Triệu chứng bệnh khi cấp tính là đám da đỏ ranh giới không rõ, các sẩn và đám sẩn, mụn nước tiết dịch, không có vẩy da. Da bị phù nề, chảy dịch, đóng vảy tiết. Các vết xước do gãi tạo vết trợt, bội nhiễm tụ cầu tạo các mụn mủ và vẩy tiết vàng. Bệnh thường khu trú ở trán, má, cằm, nặng hơn có thể lan ra tay, thân mình.  Triệu chứng bán cấp với các triệu chứng nhẹ hơn, da không phù nề, tiết dịch.

       Giai đoạn mạn tính da dày thâm, ranh giới rõ, liken hoá; đây là hậu quả của việc bệnh nhân ngứa gãi nhiều. Thương tổn hay gặp ở các nếp gấp lớn, lòng bàn tay, bàn chân, các ngón, cổ, gáy, cổ tay, cẳng chân.

       Ngoài ra người bệnh còn có các triệu chứng khác như viêm mũi dị ứng, viêm kết mạc mắt và viêm ngứa họng, hen.

       Bệnh tiến triển trong nhiều tháng, nhiều năm. Khoảng gần 50% bệnh khỏi khi ở tuổi thiếu niên, nhưng cũng nhiều trường hợp bệnh tồn tại lâu trong nhiều năm cho đến tuổi trưởng thành.

4. Chẩn đoán bệnh

Chẩn đoán bệnh không khó khăn, dựa trên các triệu chứng lâm sàng, nồng độ IgE trong máu thường tăng cao

5. Hướng điều trị:

Phác đồ điều trị một bệnh nhân viêm da cơ địa:Chống khô da bằng các thuốc dưỡng ẩm.Điều trị bằng bôi corticosteroid trong thời gian ngắn, sau đó duy trì bôi tacrolimus + dưỡng ẩm thời gian dài để tránh tái phát bệnh.      

Chống nhiễm tụ cầu bằng thuốc kháng sinh bôi hoặc uống.Kháng histamin chống ngứa.

6. Phòng chống bệnh:

Tránh các yếu tố có thể làm bệnh nặng lên:

            - Các dị nguyên trong không khí: đồ len dạ, đồ của chó mèo, thảm đệm giường…

            - Một số thức ăn có thể làm bệnh nặng thêm: trứng, sữa, lạc, đậu tương, cá, bột mì.

 7. Cách phòng bệnh tái phát

- Tránh tiếp xúc với chất gây kích thích, ví dụ như một số loại xà phòng có thể làm tăng tình trạng viêm da; không nên gãi khi ngứa.

- Dùng các thuốc chống ngứa.

- Do da khô nên cần bôi kem dưỡng ẩm. Dưỡng ẩm da còn có tác dụng tránh ngứa, hạn chế tái phát. Kem dưỡng ẩm phải được sử dụng hàng ngày và dùng lâu dài sau khi triệu chứng đã cải thiện.

- Loại trừ và tránh các chất gây dị ứng.

- Không cho đồ len dạ tiếp xúc trực tiếp lên da

- Trong giai đoạn viêm da cơ địa cấp tính, cần đến khám bác sĩ chuyên khoa da liễu hoặc dị ứng. Có thể dùng:

- Đắp ẩm thương tổn và bôi kem chứa hoạt chất corticosteroid trong giai đoạn cấp.

- Uống thuốc kháng histamin chống dị ứng và chống ngứa.

- Làm ẩm da bằng kem bôi hoặc sữa tắm có kem.

- Dùng các thuốc chống viêm khác không phải corticosteroid nhưng không gây tác dụng phụ, có thể dùng lâu dài, thuốc có thể chống viêm và chống ngứa