1. Khái niệm:

 

           Mộng du là trạng thái vô thức của người đang chìm vào giấc ngủ sâu. Trẻ thường ngủ sâu và dài hơn người lớn, vì thế chúng dễ trở thành đối tượng chủ yếu của chứng này.

           Theo một số nghiên cứu, hầu hết các bé từng trải qua một lần mộng du trong đời, khoảng 15% trẻ thường xuyên mộng du. Các bé trai dễ mắc chứng này hơn bé gái.

 

2. Nguyên nhân

 

           Khoa học không xác định được chính xác nguyên nhân của mộng du, nhưng đây là bệnh rất thường gặp. Có tới 40% trẻ em bị mộng du vào một thời gian nào đó. Trong gia đình có trẻ bị mộng du, các trẻ khác cũng dễ mắc và ở hầu hết là các trẻ phát triển nhanh (chóng lớn).

 

Một số yếu tố liên quan đến mộng du

 

           - Lo âu, mệt mỏi, mất ngủ, hoảng sợ ban đêm...

           - Ngủ không có giờ giấc.

           - Sốt, ốm đau, trào ngược thực quản.

           - Sử dụng một số thuốc điều trị bệnh tâm thần, thuốc an thần, thuốc kháng histamin.

           - Đi ngủ lúc bàng quang đầy nước tiểu.

           - Ngủ ở môi trường lạ, hoặc nơi ngủ ồn ào, có quá nhiều ánh sáng, người ngủ bị stress.

           - Ở người lớn, mộng du có thể liên quan tới rối loạn tâm thần, phản ứng với thuốc, rượu, động kinh cục bộ. Ở người già, nó có thể là biểu hiện của bệnh não.

 

3. Những biểu hiện của chứng mộng du

           Biểu hiện thường gặp của chứng mộng du là đi lang thang vô thức, đôi khi kèm theo la hét, ngoài ra còn có:

                       - Bé thường nói mơ trong khi ngủ, không nhớ gì về sự việc đã xảy ra.

                       - Khó đánh thức khi đang trong trạng thái mộng du.

                       - Có những hành động lạ lùng như đi tiểu vào tủ quần áo, trèo lên cửa sổ, thành lan can...

                       - Không phản ứng hoặc phản ứng chậm trước câu hỏi của người khác.

                       - Có thể có phản ứng mạnh khi bị đánh thức, tùy giấc mơ của bé.

 

           Thế nhưng, cũng có nhiều trường hợp trẻ bị mộng du chỉ ngồi bật dậy, nhìn quanh quất rồi ngoan ngoãn trở lại giấc ngủ. Cũng có khi bé thức dậy vào buổi sáng ở một nơi nào đó không phải giường ngủ của mình. Đó là kết quả của cuộc “chinh du” vô thức đêm trước.

 

        Bản thân chứng mộng du không gây hại đến sức khoẻ của trẻ và đây cũng không phải là dấu hiệu cho thấy bé có rắc rối về tinh thần hay tình cảm. Đó chỉ là dư âm của những hoạt động quá phấn khích lúc ban ngày. Nhiều người cho rằng không nên đánh thức người trong trạng thái mộng du. Tuy nhiên, việc đánh thức cũng phải đúng cách. Nếu trẻ đang “thám hiểm” trên lan can, mái nhà... hãy đợi chúng “hạ cánh” an toàn mới đánh thức.

 

           Người mộng du không làm hại đến người khác, nhưng trạng thái vô thức có thể khiến họ rơi vào tình trạng nguy hiểm. Do đó, nếu bạn không can thiệp, trẻ có thể ngã lộn đầu xuống cầu thang hoặc tự làm tổn thương mình do VA quệt, sử dụng những dụng cụ có khả năng gây nguy hiểm như dao, kéo...

 

4. Nên làm gì khi bé bị mộng du?

 

           Thông thường, chứng này sẽ biến mất khi trẻ bước vào tuổi teen (từ 13-18 tuổi). Vì thế, bố mẹ không cần điều trị bằng thuốc, nhưng nên đưa bé đến khám chuyên khoa để được tư vấn liệu pháp thích hợp.

           Các bậc phụ huynh chỉ cần để mắt đến con nhiều hơn, hạn chế những hiểm nguy tiềm ẩn có thể xảy ra khi trẻ mộng du. Nên di chuyển những vật dụng nguy hiểm ra khỏi các khu vực bé có thể đi ngang khi mộng du, khoá cửa chính, cửa sổ cẩn thận. Nếu có thể, hãy bố trí phòng ngủ của con bạn ở tầng trệt.

        Khi bạn thấy con đang “đi dạo” trong đêm, hãy nhẹ nhàng hướng dẫn bé về phòng ngủ, tránh lắc mạnh con. Điều quan trọng là đừng bao giờ đem chuyện trẻ bị mộng ru ra làm trò cười.

5. Cách phòng tránh

           Hiện nay, chưa có một phương thức chính thống nào để chữa chứng mộng du, nhưng các bác sỹ có thể tư vấn cho bạn giúp trẻ ngủ êm hơn. Trong nhiều trường hợp, chứng mộng du có thể biến mất hoàn toàn ở trẻ. Bạn cũng có thể áp dụng các mẹo sau để giúp trẻ tránh mộng du trong đêm.

           - Cho trẻ hoàn toàn thư giãn trước giờ đi ngủ bằng việc cho trẻ nghe các bản nhạc êm dịu.

           - Xây dựng cho trẻ lịch ngủ và hướng trẻ thực hiện đúng theo lịch.

           - Giữ yên tĩnh và giảm độ sáng của đèn trong lúc trẻ ngủ.

           - Tránh cho trẻ uống nhiều nước vào buổi tối và nhắc trẻ đi vệ sinh trước giờ ngủ để trẻ không phải thức dậy vào ban đêm.

           - Nếu trẻ của bạn mắc chứng mộng du thường xuyên, bạn cần quan sát trẻ và dọn dẹp sạch sẽ những chướng ngại vật ở những nơi mà trẻ thường đến trong lúc mộng du.

           - Cho trẻ ngủ ở tầng trệt để tránh cho trẻ không bị ngã cầu thang.

           - Chốt phòng ngủ của trẻ cẩn thận. Khi trẻ gặp khó khăn trong việc ra khỏi phòng, trẻ sẽ có thể quay lại giường và ngủ tiếp.

           - Không nên lay trẻ để thức trẻ dậy trong lúc mộng du, vì điều này có thể ảnh hưởng đến thần kinh của trẻ. Bạn nên nhẹ nhàng đưa trẻ về giường mà không đánh thức trẻ, trẻ sẽ ngay lập tức chìm lại vào giấc ngủ.

           Chứng mộng du ở trẻ có thể gây cho nhiều người cảm giác sợ hãi, nhưng bạn cũng đừng quá nghiêm trọng khi con bạn mắc phải chứng bệnh này. Với sự tư vấn của các bác sỹ chuyên môn và những lưu ý chăm sóc trẻ cẩn thận, bạn hoàn toàn có thể đảm bảo an toàn cho trẻ.