I. CÁCH CHĂM SÓC KHI TRẺ MỌC RĂNG

           Khi sắp hoặc đang mọc răng, nhiều bé có thể gặp một số khó chịu nhưng có những bé lại có thể không gặp bất cứ triệu chứng nào mặc dù mọi người thường cho rằng sốt đi cùng với mọc răng nhưng không phải như vậy.

           Lúc này, em bé của bạn có vẻ như ít kén chọn đồ chơi và muốn cắn ngón tay của bạn - hoặc bất cứ điều gì trong tầm ngắm. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy bé sắp mọc răng.

           Thường thì chiếc răng đầu tiên của bé sẽ xuất hiện khi bé khoảng 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, bạn đừng lo lắng nếu vài tháng sau đó, bé vẫn chưa mọc cái răng nào nhé. Bởi vì một số em bé ngay từ khi sinh ra đã có răng, trong khi những em bé khác vẫn chưa mọc chiếc răng nào ngay cả khi đã đến sinh nhật đầu tiên của mình. Điều này có nguyên nhân từ lịch sử gia đình: Nếu cha mẹ mọc răng trễ hoặc sớm thì các bé cũng sẽ như vậy. Hãy cho bé đi thăm khám bác sỹ nếu bé đã 1 tuổi mà chưa có biểu hiện của sự mọc răng.

          Thông thường, 2 răng cửa đầu tiên của bé thường mọc ở hàm dưới. Sau đó đến 2 răng cửa ở hàm trên. Và hầu hết bé sẽ mọc đầy đủ răng đến khi 3 tuổi.

1. Làm sao biết bé đang mọc răng?

           Khi sắp hoặc đang mọc răng, nhiều bé có thể gặp một số khó chịu nhưng có những bé lại có thể không gặp bất cứ triệu chứng nào mặc dù mọi người thường cho rằng sốt đi cùng với mọc răng nhưng không phải như vậy.

Một số triệu chứng khi bé mọc răng bao gồm:

           * Bé quấy khóc nhặng xị

           * Chán ăn

           * Nước dãi chảy nhiều hơn bình thường

           * Khó chịu

           * Đay nghiến lợi và cố gắng nhai bất cứ thứ gì trong tầm với của bé

           * Sưng lợi

2. Cách chăm sóc khi trẻ mọc răng:

           - Trước khi răng nhú lên, bạn sẽ thấy lợi của bé đỏ và sưng to, kèm theo sốt nhẹ. Mọc răng thường làm bé bị đau và rất khó chịu, do đó bé hay quấy khóc và lười ăn, thậm chí có thể sút cân. Vì vậy bạn nên vỗ về bé, thay đổi chế độ ăn của bé bằng bột, sữa hoặc cháo loãng.

           - Nếu bé sốt trên 38,5 độ, bạn có thể cho bé uống thuốc hạ sốt, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ và cho bé uống theo chỉ dẫn.

           - Bé cũng có thể đi ngoài phân nhão, sệt 3 - 4 lần/ngày, trong vòng khoảng 3 - 7 ngày. Nếu bé đi ngoài phân sệt nhiều lần trong ngày nhưng lượng phân và lượng nước ra ít thì không cần cho uống bù nước, hãy cứ cho ăn uống bình thường. Nếu phân nhiều nước hoặc bé đi quá nhiều lần thì nên đưa đến bác sĩ.

           - Giữ vệ sinh răng miệng tốt cho bé: Sau khi ăn, nên cho bé uống một ít nước lọc để súc miệng, sau đó lau răng bằng khăn mềm; hoặc đánh răng cho bé. Nên làm thường xuyên nhiều lần trong ngày.

           - Bé có thể ngứa lợi, thích gặm nhấm, cắn các vật rắn. Do đó bạn nên chọn cho trẻ loại đồ chơi bằng chất liệu mềm, có hình tròn. Những đồ chơi vuông thành sắc cạnh rất nguy hiểm vì dễ làm tổn thương lợi và ảnh hưởng không tốt đến quá trình mọc răng của trẻ. Tốt nhất bạn hãy thay thế đồ chơi hàng ngày của bé bằng những miếng lê, táo hay cà rốt nhỏ.

           - Hãy mang bé đến bác sĩ nếu tình trạng quấy khóc, không chịu ăn kéo dài trong một tuần lễ, có nguy cơ gây chậm tăng cân, sụt cân. Nếu bé chỉ ăn ít trong vài ngày thì có thể không cần đi khám.

        - Nếu trẻ được 12 tháng mà chưa thấy răng nào mọc thì phải coi là bất thường do thiếu dinh dưỡng, còi xương, cần cho trẻ ăn nhiều chất đạm, uống vitamin, đặc biệt là vitamin D.

           Lưu ý: Các triệu chứng khi trẻ mọc răng không bao giờ gồm sốt cao, ho, nôn mửa, mà có thể là triệu chứng của bệnh khác, khi đó bạn cần đưa trẻ đi khám ngay.

II. 5 CÁCH GIẢM ĐAU CHO BÉ LÚC MỌC RĂNG

           Khoảng thời gian mọc răng của bé sẽ gây ra những khó chịu với trẻ, phổ biến nhất là đau nhức lợi, sốt…

           Để làm giảm cảm giác đau đớn, bé không cáu kỉnh, quấy khóc nữa thì các mẹ có thể tham khảo những thông tin dưới đây.

1. Chà xát vào lợi

        Dùng ngón tay sạch của mẹ, chà vào lợi bé cũng giúp bé giảm đau. Bé có thể thấy khó chịu, bị kích thích trước tiên nhưng ngay sau đó, cảm giác dễ chịu sẽ xuất hiện.

2. Để bé được nhai

           Khi mọc răng, bé thích được nhai vì hoạt động của lợi sẽ làm dịu cơn đau lúc mầm răng trắng nhú lên khỏi lợi. Vòng ngậm cho bé mọc răng, chất liệu cao su mấp mô, vòng nhựa mềm, miếng khăn sạch đều thích hợp để cho bé nhai. Việc nhai sẽ thú vị hơn khi đồ vật đó được để trong ngăn mát tủ lạnh khiến lợi bị tê.

        Có thể thử làm mát một chiếc khăn mặt ẩm hoặc làm mát những miếng chuối, miếng mận trong tủ lạnh rồi cho bé nhai (nhưng tránh cắt quả thành miếng quá nhỏ, đề phòng bé bị hóc). Hãy để người lớn giám sát bé như cần cho bé ngồi thẳng khi ăn.

3. Đồ ăn mát

        Đồ ăn mát như sữa chua, quả lê nghiền nhuyễn, táo tây nghiền nhuyễn để trong ngăn mát tủ lạnh sẽ làm dịu lợi bị căng đau.

4. Đồ uống mát

        Đồ uống được đặt trong ngăn mát tủ lạnh sẽ làm tê vùng lợi bị đau, với bé trên 6 tháng tuổi (khi bé đã uống được nước lọc). Nếu bé không thích uống bình vì ngại mút, có thể chuyển qua cách dùng thìa.

5. Thuốc giảm đau

        Nếu việc nhai, chà lợi, ăn đồ mát không hiệu quả, bác sĩ có thể chỉ định cho bé dùng thuốc giảm đau khi mọc răng.

Cần cẩn trọng với một số thuốc giảm đau cho trẻ mọc răng

        Thay vì sử dụng Benzocain để giảm đau cho trẻ khi mọc răng, Viện Nhi khoa Mỹ, khuyên cha mẹ nên cho trẻ ngậm núm vú cao su lạnh hoặc dùng ngón tay chà nhẹ nhàng hoặc xoa bóp nướu răng của trẻ.

        Benzocain là chất có tác dụng gây tê cục bộ, thường được sử dụng để giảm đau được tìm thấy trong các sản phẩm như Anbesol, Orajel, Baby Orajel, Orabase.Việc sử dụng Benzocain để làm giảm đau nướu và miệng có thể dẫn đến tình trạng hiếm gặp nhưng có khả năng gây chết người được gọi là methemoglobin, khi đó lượng oxy vận chuyển trong máu sẽ giảm đáng kể. Trẻ em dưới 2 tuổi có nguy cơ đặc biệt trong tình trạng này, FDA cho biết.

        FDA cũng lưu ý rằng cha mẹ có thể nhận biết các triệu chứng của bệnh methemoglobin như: da, môi, móng chân, móng tay nhợt nhạt có màu xám hoặc màu xanh, khó thở, mệt mỏi, đau đầu và nhịp tim nhanh. Các triệu chứng có thể xảy ra trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi sử dụng Benzocain.

III. THẮC MẮC VỀ MỌC RĂNG VÀ NHỮNG LƯU Ý

           Dưới đây là những thắc mắc thường gặp của cha mẹ về chuyện mọc răng của bé.

1. Vì sao bé chảy nước dãi trong quá trình mọc răng?

   Nước bọt giúp làm mát và mềm lợi đang bị sưng đau.

2. Sốt cao và sổ mũi có liên quan đến mọc răng không?

        Sốt khi mọc răng là phổ biến nhưng chỉ là sốt nhẹ, không phải sốt cao. Dấu hiệu khác của mọc răng là chảy dãi, không phải chảy nước mũi.

3. Tiêu chảy là triệu chứng của mọc răng phải không?

        Chưa có nghiên cứu khoa học nào khẳng định mối liên quan giữa tiêu chảy và mọc răng. Nếu bé nhà bạn quấy khóc, tiêu chảy hay sốt cao thì có thể nguyên nhân khôn phải do mọc răng. Cần cho bé đi khám.

4. Lười ăn dặm rất phổ biến khi bé mọc răng phải không?

        Câu trả lời là có. Lợi sẽ bị sưng đau trong vài ngày, cho đến khi răng trồi lên bề mặt lợi. Cảm giác thèm ăn ở bé sẽ giảm.

5.  Khi bào bé cáu kỉnh là do mọc răng?

        Những thay đổi trong hành vi do mọc răng thường xảy ra ở giai đoạn 4-6 tháng tuổi. Ngay cả những bé chưa mọc răng ở giai đoạn này thì cũng có những thay đổi trong tính khí và hành vi.

6. Cái gì cho bé gặm nhẹ nhàng và an toàn nhất để giảm đau do mọc răng?

        Những thứ có độ cứng vừa phải và mát là an toàn và dễ chịu nhất với bé. Vòng ngậm đồ chơi bằng nhựa cứng, khăn lau mặt ngâm trong nước lạnh, bánh mỳ tròn đông lạnh, bánh quế đông lạnh.... Để đồ chơi nhai an toàn trong tầm tay của bé cũng là ý tưởng tốt.

           Những thứ này giúp làm dịu cơn đau và đáp ứng mong muốn được nhai ở bé. Thức ăn, đồ chơi có thể để vào tủ lạnh nhưng nếu đông lạnh thì phải đợi rã đông cho tan băng đã. Bởi những đồ vật khi được đông lạnh sẽ trở nên cứng, có thể làm tổn thương lợi của bé.

7. Có nên dùng thuốc giảm đau cho bé mọc răng?

        Có nhiều cách để làm dịu cơn đau mọc răng cho bé. Vì thế, thuốc giảm đau chỉ nên coi là phương án cuối cùng. Bạn có thể chọn một biện pháp giảm đau thoải mái cho con: nhẹ nhàng massage vùng lợi Bị đau của bé với ngón tay sạch của mẹ hoặc một khăn mát được cuốn vào đầu ngón tay mẹ.

           Acetaminophen có thể dùng để kiểm soát cơn đau nhưng phải làm theo hướng dẫn của bác sĩ cẩn thận.

8. Cẩn trọng với thuốc giảm đau khi trẻ mọc răng

           Bậc cha mẹ không nên sử dụng Benzocain để giảm đau khi trẻ mọc răng ngoại trừ trường hợp có sự chỉ định của các bác sĩ, Viện Kiểm nghiệm Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cho biết.

            Benzocain là chất có tác dụng gây tê cục bộ, thường được sử dụng để giảm đau được tìm thấy trong các sản phẩm như Anbesol, Orajel, BabyOrajel, Orabase.Việc sử dụng Benzocain để làm giảm đau nướu và miệng có thể dẫn đến tình trạng hiếm gặp nhưng có khả năng gây chết người được gọi là methemoglobin, khi đó lượng oxy vận chuyển trong máu sẽ giảm đáng kể. Trẻ em dưới 2 tuổi có nguy cơ đặc biệt trong tình trạng này, FDA cho biết.

        FDA cũng lưu ý rằng cha mẹ có thể nhận biết các triệu chứng của bệnh methemoglobin như: da, môi, móng chân, móng tay nhợt nhạt có màu xám hoặc màu xanh, khó thở, mệt mỏi, đau đầu và nhịp tim nhanh. Các triệu chứng có thể xảy ra trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi sử dụng Benzocain.

        Thay vì sử dụng Benzocain để giảm đau cho trẻ khi mọc răng, Viện Nhi khoa Mỹ, khuyên cha mẹ nên cho trẻ ngậm núm vú cao su lạnh hoặc dùng ngón tay chà nhẹ nhàng hoặc xoa bóp nướu răng của trẻ.

9.  Răng nào mọc đầu tiên?

        Răng cửa dưới thường xuất hiện trước, theo sau là 2 răng cửa trên.

10. Khi nào cha mẹ cần lo lắng nếu răng không mọc?

        Một chiếc răng đầu tiên của bé thường xuất hiện trong khoảng thời gian 3-12 tháng tuổi (một số bé nhú răng ngay từ tháng thứ 3 trong khi một số bé khác không thấy cái răng nào cho đến khi một tuổi). Răng bé mọc sớm hay muộn được quyết định lớn bởi tính di truyền. Vì thế, nếu bố hoặc mẹ mọc răng từ 3 tháng thì rất có thể em bé của bạn cũng vậy.


        Nếu bé không có cái răng nào cho đến 14 tháng tuổi thì đó có thể là dấu hiệu của một vài vấn đề như loạn bì ngoại sản (phát triển bất thường của da, tóc, móng, răng và tuyến mồ hôi). Điều này bắt nguồn từ sự bất thường từ mô ngoại bì (da), gây ảnh hưởng đến làn da và hệ thống thần kinh. Do đó, cần đưa bé đi khám và bé cần được chụp x-quang nếu cần.